लखनऊ, 17 एप्रिल: उत्तर प्रदेशात शुक्रवारी डेयरी क्षेत्राला नवी उंची देण्यासाठी ‘दुग्ध स्वर्ण महोत्सव 2026’ चा भव्य शुभारंभ झाला. या दोन दिवसीय महोत्सवाचे उद्घाटन पशुधन आणि दुग्ध विकास मंत्री धर्मपाल सिंह यांनी केले. त्यांनी सांगितले की, डेयरी क्षेत्र आज उत्तर प्रदेशच्या ग्रामीण अर्थव्यवस्थेची रीढ़ बनली आहे आणि राज्याला ‘वन ट्रिलियन डॉलर इकोनॉमी’ बनवण्यात याची महत्त्वाची भूमिका आहे.
मंत्री म्हणाले की, दुग्ध विकास क्षेत्रात आतापर्यंत २५,००० कोटी रुपयांहून अधिकच्या ७९६ एमओयूवर स्वाक्षरी करण्यात आली आहे, ज्यामुळे ६०,००० पेक्षा अधिक रोजगार निर्माण होतील. ग्राउंड ब्रेकिंग सेरेमनी-५.० अंतर्गत २,००० कोटी रुपयांच्या ७२ प्रकल्पांची सुरुवात करण्यात आली आहे, ज्यामुळे सुमारे ४,००० लोकांना रोजगार मिळाला आहे. याशिवाय, ३,००० कोटी रुपयांहून अधिकच्या ५९ नवीन एमओयूवरही स्वाक्षरी करण्यात आली आहे, ज्यामुळे १३,००० अतिरिक्त रोजगार निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
‘नन्द बाबा दुग्ध मिशन’ अंतर्गत १०,००० हून अधिक लाभार्थ्यांना ८४ कोटी रुपयांची सब्सिडी डीबीटीद्वारे देण्यात आली आहे. ४,००० हून अधिक दुग्ध सहकारी समित्या स्थापन करून सुमारे १.५ लाख दुग्ध उत्पादकांना जोडले गेले आहे. राज्यात दुग्ध उत्पादनातही उल्लेखनीय वाढ झाली आहे. २०१६-१७ मध्ये उत्पादन २७७.७० लाख मीट्रिक टन होते, तर २०२५-२६ मध्ये ते १८३६.८५ लाख मीट्रिक टन झाले आहे. प्रति व्यक्ती दूध उपलब्धता ३५२ ग्रॅमवरून ४५० ग्रॅम प्रतिदिन झाली आहे.
या महोत्सवात अमूल, पारस, ज्ञान, नमस्ते इंडिया, शुद्ध, मधुसूदन यांसारख्या अनेक मोठ्या डेयरी कंपन्यांनी त्यांच्या उत्पादनांचे आणि तंत्रज्ञानाचे प्रदर्शन केले. यावेळी नवीन उत्पादनेही लाँच करण्यात आली आणि पशुपालक व उद्यम्यांना त्यांच्या उत्कृष्ट योगदानाबद्दल सन्मानित करण्यात आले. कार्यक्रमात सुमारे १०,००० पशुपालक, दुग्ध उत्पादक आणि गुंतवणूकदार सहभागी झाले, तर वेबकास्टिंगद्वारे देश-विदेशातील लाखो लोकांनी सहभाग घेतला.
विशेषज्ञांनी आधुनिक डेयरी तंत्रज्ञान, स्वदेशी नस्लांचे संरक्षण आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था सशक्त करण्यावर विचारांची देवाणघेवाण केली.
–
विकेटी/डीकेपी