लखनऊ, 8 एप्रिल: मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या नेतृत्वात उत्तर प्रदेशाने दुग्ध उत्पादनाच्या क्षेत्रात ऐतिहासिक यश मिळवले आहे. प्रदेशात दुग्ध उत्पादन 40 टक्के वाढले आहे. राजस्थान, मध्य प्रदेश, गुजरात आणि महाराष्ट्र यांसारख्या प्रमुख दुग्ध उत्पादक राज्यांना मागे टाकत यूपी आता सर्वात मजबूत बनला आहे.
देशाच्या एकूण दुग्ध उत्पादनात पाच अग्रगण्य राज्यांची 54 टक्के हिस्सेदारी आहे, ज्यात उत्तर प्रदेशाचा योगदान 16 टक्क्यांपर्यंत पोहचला आहे. हा आकडा प्रदेशाच्या वाढत्या सामर्थ्याचा आणि मजबूत डेयरी संरचनेचा स्पष्ट दाखला आहे.
सीएम योगी यांच्या कार्यकाळात दुग्ध उत्पादनात मोठा उछाल झाला आहे. 2016-17 मध्ये उत्पादन 277 लाख मीट्रिक टन होते, तर 2024-25 मध्ये हे 388 लाख मीट्रिक टनपर्यंत पोहचले आहे.
पशुपालन विभागाचे अपर मुख्य सचिव मुकेश मेश्राम यांनी सांगितले की, 40 टक्के वाढ ही योजनाबद्ध विकास आणि मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या ठोस प्रयत्नांचे फलित आहे.
या दुग्ध क्रांतीत ग्रामीण महिलांचा मोठा वाटा आहे. उत्तर प्रदेश राज्य ग्रामीण आजीविका मिशनच्या माध्यमातून लाखो महिलांनी डेयरी क्रियाकलापांमध्ये सामील होऊन आत्मनिर्भरता प्राप्त केली आहे. प्रदेशातील 31 जिल्ह्यात महिला समूह दररोज सुमारे 10 लाख लीटर दूध संकलित करत आहेत आणि 5,000 कोटी रुपयांचा व्यापार केला आहे.
प्रदेशातील पाच प्रमुख दुग्ध उत्पादक कंपन्यांद्वारे सुमारे चार लाख महिला शेतकऱ्यांनी भाग घेतला आहे, ज्यामुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला नवीन गती मिळाली आहे. फेब्रुवारी 2026 पर्यंत या कंपन्यांचा एकूण व्यापार 5,000 कोटी रुपयांपर्यंत पोहचला आहे.
बुंदेलखंड क्षेत्रातील ‘बलिनी एमपीसीएल’, पूर्वांचलमधील ‘काशी एमपीसीएल’, अवध क्षेत्रातील सामर्थ्य एमपीसीएल, गोरखपूर मंडलातील श्री बाबा गोरखनाथ कृपा एमपीसीएल आणि तराई क्षेत्रातील सृजन एमपीसीएल यांसारख्या कंपन्यांद्वारे महिलांनी नवे रेकॉर्ड स्थापित केले आहेत.
पशुपालन विभागाचे अपर मुख्य सचिव मुकेश मेश्राम यांनी सांगितले की, योगी सरकारच्या कार्यकाळात महिलांना आर्थिक मुख्यधारेत मोठ्या प्रमाणात समाविष्ट करून त्यांना सशक्त करण्यात आले आहे. दुग्ध उत्पादनात ही रेकॉर्ड वाढ केवळ आर्थिक मजबुतीचे संकेत नाही, तर उत्तर प्रदेशाच्या बदलत्या चित्राचे प्रतीक बनले आहे.