भुवनेश्वर, 29 एप्रिल: ओडिशाच्या क्योंझर जिल्ह्यात एक आदिवासी व्यक्ती आपल्या बहिणीचा कंकाल घेऊन बँकेत पैसे काढण्यासाठी गेला होता. या धक्कादायक घटनेची माहिती राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग (एनएचआरसी) ने घेतली आहे. आयोगाने क्योंझर कलेक्टर आणि पोलिस अधीक्षक (एसपी) यांना या घटनेची चौकशी करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
प्रख्यात मानवाधिकार कार्यकर्ता मनोज जेना यांनी 28 एप्रिल रोजी दाखल केलेल्या याचिकेवर कार्यवाही करताना, आयोगाने कलेक्टर आणि एसपी यांना चौकशी पूर्ण झाल्यानंतर एक आठवड्यात कार्यवाही अहवाल (एटीआर) सादर करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
एनएचआरसी ने ओडिशा ग्रामीण बँकेच्या अध्यक्षाला देखील या प्रकरणावर सात दिवसांच्या आत एक स्वतंत्र एटीआर सादर करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
जेना यांनी सांगितले की, क्योंझर जिल्ह्यातील पटना पोलिस स्थानकाच्या डियानाली गावातील 42 वर्षीय आदिवासी व्यक्ती जीतू मुंडा 27 एप्रिल रोजी ओडिशा ग्रामीण बँकेच्या मल्लिपाशी शाखेत आपल्या दिवंगत बहिणी कलारा मुंडा यांच्या खात्यातून पैसे काढण्यासाठी गेले होते. कलारा यांचे नुकतेच निधन झाले होते आणि त्यांचे कोणतेही कायदेशीर वारस नव्हते.
जेना यांनी आरोप केला की, “बँक अधिकाऱ्यांनी नकार दिला आणि सांगितले की खाताधारकाची ‘शारीरिक उपस्थिती’ आवश्यक आहे. व्यथित झालेल्या जीतू मुंडा यांनी आपल्या मृत बहिणीच्या दफन अवशेषांना कब्रातून बाहेर काढले आणि ते बँकेत घेऊन गेले.”
मानवाधिकार कार्यकर्त्याने आपल्या तक्रारीत मानवाधिकारांच्या गंभीर उल्लंघनाबद्दल तात्काळ कार्यवाहीची मागणी केली.
आयोगाने असे लक्षात घेतले की, जीतू मुंडा यांच्या मानवाधिकारांचे गंभीर उल्लंघन झाले आहे, ज्यामुळे त्यांना मानसिक आणि भावनिक पीडा सहन करावी लागली. आयोगाने बँक अधिकाऱ्यांच्या कार्यवाहीने मृतकाच्या अधिकारांचा अवमान केला आहे, असेही सांगितले.
आयोगाने पुढे म्हटले की, ही घटना गरिमापूर्ण जीवन जगण्याच्या मूलभूत अधिकारावर हल्ला करते आणि आदिवासी समुदायांना मुख्यधारेत एकत्रित करण्याच्या प्रयत्नांना कमी करते.
एनएचआरसी च्या आदेशात म्हटले आहे, “आयोग या प्रकरणाला गंभीरतेने घेतो आणि क्योंझरच्या जिल्हा मजिस्ट्रेट आणि पोलिस अधीक्षकांना चौकशी करण्याचे आणि एक आठवड्यात तात्काळ अहवाल सादर करण्याचे निर्देश देतो. आयोग ओडिशा ग्रामीण बँक, भुवनेश्वरच्या अध्यक्षाला देखील योग्य कार्यवाही करण्याचे आणि एक आठवड्यात या आयोगाला कार्यवाही अहवाल सादर करण्याचे निर्देश देतो.”