लखनऊ, 8 मे: मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या नेतृत्वात ग्रामीण महिलांना आत्मनिर्भर बनवण्याची मोहिम आता तंत्रज्ञानाच्या नव्या युगात प्रवेश करत आहे. अवध क्षेत्र आणि आसपासच्या 10 जिल्ह्यात कार्यरत ‘सामर्थ्य दुग्ध उत्पादक कंपनी’च्या माध्यमातून ग्रामीण महिलांना आधुनिक तंत्रज्ञान आणि मोबाइल अॅपच्या सहाय्याने दुग्ध उत्पादन, संग्रह आणि पेमेंट व्यवस्थापन करता येणार आहे. या उपक्रमामुळे दररोज चार लाख लीटरांपेक्षा अधिक दूध व्यापार डिजिटल व्यवस्थेत समाविष्ट केला जात आहे.
योगी सरकारच्या कार्यकाळात ग्रामीण महिलांसाठी तयार केलेले पारदर्शक दुग्ध नेटवर्क आता ग्रामीण अर्थव्यवस्थेची नवी ताकद बनत आहे. अवध आणि आसपासच्या जिल्ह्यात सवा लाखांपेक्षा अधिक महिलांना यामध्ये सामील केले गेले आहे, ज्यांच्या हातात आता दुग्ध उत्पादनासोबत तंत्रज्ञान व्यवस्थापनाची जबाबदारीही असेल.
सामर्थ्य दुग्ध उत्पादक कंपनीने प्रत्येक गावात दुग्ध संग्रह केंद्रे स्थापन केली आहेत, जिथे शेतकऱ्यांकडून दूध योग्य किमतीत खरेदी केले जाते. या केंद्रांचे संचालन महिलाच करतात. यामुळे ग्रामीण महिलांना स्थानिक स्तरावर रोजगार मिळाला आहे, तसेच पशुपालकांना बाजाराच्या अनिश्चिततेपासून आराम मिळाला आहे. योगी सरकारची प्राथमिकता फक्त खरेदीवरच नाही, तर पेमेंट व्यवस्थाही पूर्णपणे पारदर्शक करण्यात आली आहे. महिला शेतकऱ्यांना महिन्यात तीन वेळा, दहा-दहा दिवसांच्या अंतराने, थेट त्यांच्या बँक खात्यात पैसे दिले जातात. यामुळे दलालांची भूमिका जवळजवळ समाप्त झाली आहे.
या जिल्ह्यात तयार झालेल्या नेटवर्कमध्ये लखनऊ, अयोध्या, रायबरेली, अमेठी, सुल्तानपुर, बाराबंकी, उन्नाव, प्रतापगढ़, कानपूर नगर आणि फतेहपूर यांचा समावेश आहे.
दुग्ध व्यवसायाला पूर्णपणे डिजिटल बनवण्यासाठी ‘सामर्थ्य साथी’ नावाचे मोबाइल अॅप सुरू करण्यात आले आहे. या अॅपच्या माध्यमातून दुग्ध उत्पादकांना रिअल टाइम दूध विक्री, पेमेंट, गुणवत्ता तपासणी आणि इतर आवश्यक माहिती उपलब्ध करुन दिली जाईल. ग्रामीण महिलांना तंत्रज्ञानाशी जोडणे फक्त सुविधा नाही, तर आर्थिक सशक्तीकरणाचे एक मोठे साधन आहे. याच उद्देशाने गाव स्तरावर महिलांना डिजिटल प्रशिक्षण आणि तंत्रज्ञान जागरूकता दिली जात आहे.
दूधाची गुणवत्ता तपासणीपासून पैसे भरण्यापर्यंतची संपूर्ण प्रक्रिया तंत्रज्ञानावर आधारित असल्यामुळे दुग्ध उत्पादकांचा विश्वास झपाट्याने वाढला आहे. ग्रामीण महिलांना आता फक्त पशुपालनापुरतेच मर्यादित राहावे लागत नाही, तर डेटा, पेमेंट आणि डिजिटल रेकॉर्डची देखरेखही त्या स्वतः करीत आहेत. योगी सरकारचा हा उपक्रम ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत महिलांची भागीदारी नवीन ओळख देत आहे आणि ‘आत्मनिर्भर गाव’ मॉडेलला मजबूत करत आहे. दुग्ध क्रांती आता गावाच्या चौपालापासून मोबाइल स्क्रीनपर्यंत पोहचत आहे.