दिल्ली, 30 मार्च: कौशल उत्कृष्टतेला प्रोत्साहन देणारा भारताचा प्रमुख मंच इंडियास्किल्स राष्ट्रीय स्पर्धा 2025-26 चा ग्रेटर नोएडा मध्ये भव्य उद्घाटन समारंभात शुभारंभ झाला. कौशल विकास आणि उद्यमिता मंत्रालय (एमएसडीई) च्या देखरेखीखाली आयोजित केलेली ही स्पर्धा राष्ट्रीय कौशल विकास निगम (एनएसडीसी) च्या सहकार्याने देशभरातून 650 पेक्षा जास्त कुशल युवांना एकत्र आणते. या सर्व युवा 63 कौशल श्रेण्यांमध्ये राष्ट्रीय आणि जागतिक उद्योग मानकांनुसार स्पर्धा करत आहेत. ही स्पर्धा भविष्याच्या कार्यबलाच्या निर्मितीमध्ये आणि विकसित भारताच्या संकल्पनेच्या दिशेने एक महत्त्वाचा टप्पा आहे.
राष्ट्रीय स्पर्धेत देशभरातील पाच क्षेत्रीय दौर्यातील सर्वोच्च प्रदर्शन करणारे उमेदवार विजेते म्हणून उभे राहिले आहेत. विविध क्षेत्रांमध्ये झालेल्या या क्षेत्रीय स्पर्धांमध्ये हजारो उमेदवारांनी भाग घेतला, ज्यांनी असाधारण तांत्रिक कौशल्य, अनुशासन आणि समर्पणाचे प्रदर्शन केले. आज येथे एकत्रित झालेले अंतिम स्पर्धक या कठोर निवड प्रक्रियेतून आलेल्या सर्वोत्तम प्रतिभांचे प्रतिनिधित्व करतात.
उद्घाटन कार्यक्रमात उपस्थितांना संबोधित करताना एमएसडीईच्या सचिव देबाश्री मुखर्जी म्हणाल्या, “शिक्षा ज्ञान निर्माण करते, परंतु कौशल्य त्या ज्ञानाला उद्देश आणि शक्ती देते. जलद बदलणाऱ्या जगात, कोणत्याही राष्ट्राची खरी ताकद आजीवन शिकण्याच्या वचनबद्धतेत आहे.” इंडिया स्किल्स सारख्या मंचांद्वारे, आम्ही युवा भारतीयांना कौशल्यात उत्कृष्टता प्राप्त करण्यासाठी प्रेरित करत आहोत.
एमएसडीईच्या वरिष्ठ आर्थिक सल्लागार मनीषा सेन सरमा यांनी सांगितले की इंडियास्किल्स फक्त एक स्पर्धा नाही, तर भारताच्या संरचित कुशल प्रतिभा पारिस्थितिकी तंत्राच्या निर्मितीचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. 200 पेक्षा जास्त उद्योग भागीदार आणि 63 कौशलांमध्ये आयोजित स्पर्धा, हे मजबूत उद्योग समन्वय आणि समावेश दर्शवते.
एनएसडीसीचे सीईओ अरुण कुमार पिल्लई यांनी उद्योग-अनुकूल कौशल विकास आणि सहकार्याच्या महत्त्वावर प्रकाश टाकला. त्यांनी म्हटले की इंडियास्किल्स प्रशिक्षण, उद्योग आणि प्रदर्शनाचा एक सशक्त संगम आहे.
गौतम बुद्ध विद्यापीठाचे कुलगुरू प्रोफेसर राणा प्रताप सिंह यांनी सांगितले की इंडियास्किल्स सारखे मंच आजीवन शिकण्याला प्रोत्साहन देतात. एनईपी 2020 बहुविषयक शिक्षण आणि लवचिक शैक्षणिक मार्गांद्वारे शिक्षण व कौशल्यांच्या एकीकरणाला प्रोत्साहन देते.
इंडियास्किल्स स्पर्धेत इतिहासातील सर्वाधिक भागीदारी नोंदवली गेली आहे, ज्यामध्ये 36 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमधून 3.65 लाखांपेक्षा जास्त नोंदणी झाली आहे. हे भारतातील युवांमध्ये कौशल्याला एक व्यवहार्य करिअर मार्ग म्हणून स्वीकारण्याची वाढती आकांक्षा दर्शवते.
इंडियास्किल्स स्पर्धा कौशल्यांची एक असाधारण श्रेणी प्रदर्शित करते. यात विद्युत स्थापना, इलेक्ट्रॉनिक्स, वेब तंत्रज्ञान आणि क्लाउड संगणन यांसारखे कौशल्य समाविष्ट आहेत. याशिवाय, स्वायत्त मोबाइल रोबोटिक्स, एडिटिव मॅन्युफॅक्चरिंग, सायबर सुरक्षा यांसारखे उभरते कौशल्य देखील आहेत.
इंडियास्किल्सची ताकद तिच्या सहयोगात्मक पारिस्थितिकी तंत्रात आहे. हे केंद्र आणि राज्य सरकार, क्षेत्रीय कौशल परिषद, शैक्षणिक संस्था आणि उद्योग भागीदार यांना एकत्र आणते. सध्या एक डझनपेक्षा जास्त क्षेत्रीय कौशल परिषद विविध प्रमुख क्षेत्रांमध्ये स्पर्धा आयोजित करत आहेत.
उद्या स्पर्धकांचे मूल्यांकन उद्योग तज्ञ आणि डोमेन तज्ञांद्वारे केले जाईल. 63 श्रेण्यांपैकी 43 कौशल्य ऑनसाइट आयोजित केले जात आहेत, त्यामुळे तांत्रिक दक्षतेचे थेट प्रदर्शन शक्य होईल.
राष्ट्रीय स्पर्धेतील विजेत्यांना वर्ल्डस्किल्स कॉम्पिटिशन शंघाई 2026 मध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व करण्याची संधी मिळेल.
उद्घाटन समारंभात अनेक मान्यवर उपस्थित होते, ज्यात असमच्या एसईईडीचे प्रधान सचिव ज्ञानेंद्र देव त्रिपाठी, मध्य प्रदेश सरकारचे प्रधान सचिव मनीष सिंह, नागालँड सरकारचे अतिरिक्त निदेशक जुबेमो लोथा त्सांगलाओ यांचा समावेश होता.