नवी दिल्ली, 22 एप्रिल: ईरान आणि अमेरिका यांच्यातील तीव्र तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी मोजाम्बिकचे राष्ट्राध्यक्ष डेनियल चैपो यांची भेट घेतली. या भेटीदरम्यान, शी यांनी सांगितले की, अमेरिका-इजरायल आणि ईरान यांच्यातील तणावामुळे निर्माण झालेल्या आर्थिक अस्थिरतेवर मात करण्यासाठी चीन अफ्रीकी देशांना मदत करण्यास तयार आहे.
मीडिया रिपोर्टनुसार, ईरान आणि अमेरिका यांच्यातील तणाव सुरू झाल्यानंतर, हा अफ्रीकी नेत्यांचा पहिला दौरा आहे. मे महिन्यात अमेरिकाचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप चीनच्या दौऱ्यावर जाणार आहेत. त्यामुळे अमेरिकन मीडिया सीएनएनने म्हटले आहे की, ट्रंपच्या दौऱ्यापूर्वी शी जिनपिंग परदेशी नेत्यांसोबत सतत बैठक घेत आहेत.
ही बैठक त्या वेळी झाली आहे, जेव्हा तैवानचे राष्ट्राध्यक्ष लाई चिंग-ते यांनी चीनवर टीका केली, की त्यांना अफ्रीकी देश इस्वातिनीचा दौरा रद्द करावा लागला, कारण आसपासच्या अनेक देशांनी चीनच्या दबावामुळे ओव्हरफ्लाइट क्लिअरन्स रद्द केला.
अफ्रीकी देश इंधन, अन्न आणि खतांच्या आयातीवर खूप अवलंबून आहेत. त्यामुळे होर्मुज सामुद्रधुनी बंद झाल्यास अफ्रीकी देशांवर जागतिक आर्थिक संकटाचा अधिक परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
शी जिनपिंग यांनी मंगळवारी चैपो यांच्यासोबतच्या बैठकीत म्हटले, “ग्लोबल साउथ, ज्याचे प्रतिनिधित्व चीन आणि अफ्रीका करतात, अस्थिर जगात न्यायासाठी एक शक्ती राहिले आहे.”
शी यांनी अफ्रीकी देशांवर ईरान आणि अमेरिका यांच्यातील तणावाचा परिणाम मान्य केला आणि आश्वासन दिले की, चीन या आव्हानांवर मात करण्यासाठी, शांतता वाढवण्यासाठी आणि एकत्रित विकासासाठी अफ्रीकी देशांबरोबर काम करण्यास तयार आहे.
बीजिंगने फेब्रुवारीमध्ये जाहीर केले होते की, व्यापार संबंध वाढवण्यासाठी 1 मेपासून 53 अफ्रीकी देशांमधील सर्व आयातीसाठी शून्य-टॅरिफ योजना लागू करेल.
चीनच्या या योजनेत एकटा अफ्रीकी देश इस्वातिनी वगळला गेला आहे. इस्वातिनी एक भू-आबद्ध देश आहे आणि त्याचे तैवानसोबत कूटनीतिक संबंध आहेत, परंतु चीनसोबत नाही. वास्तवात, चीनची संपूर्ण लक्ष तैवानवर आहे आणि तो सतत सांगतो की, आज नाही तर उद्या तैवानला बीजिंगमध्ये समाविष्ट व्हावे लागेल. तथापि, तैवान नेहमीच या गोष्टीचा विरोध करत राहिला आहे.
भू-आबद्ध देश म्हणजे असे संप्रभु राष्ट्र, जे चारही बाजूंनी जमिनीने घेरलेले असतात आणि ज्यांची सीमा कोणत्याही खुल्या महासागर किंवा समुद्राशी जोडलेली नसते. तैवानने मंगळवारी सांगितले की, लाईचा परदेश दौरा रद्द करण्यात आला आहे कारण सेशेल्स, मेडागास्कर आणि मॉरिशसने लाईच्या उड्डाणाला त्यांच्या हवाई क्षेत्रातून जाण्याची परवानगी मागे घेतली आहे.
–
केके/डीकेपी