नई दिल्ली, 2 जून: केंद्र सरकारने प्रोड्यूसर प्राइस इंडेक्स (पीपीआई) लाँच करण्याची घोषणा केली आहे. हे थोक मूल्य सूचकांक (डब्ल्यूपीआई) बदलणार आहे. यामुळे महंगाई मापनात महत्त्वपूर्ण बदल होईल. 15 जून रोजी डब्ल्यूपीआई आणि नवीन पीपीआई जारी केले जाईल.
डब्ल्यूपीआई थोक व्यापाराच्या प्रारंभिक टप्प्यात वस्तूंच्या किमतीतील बदल मोजतो. तर पीपीआई उत्पादन करणाऱ्यांच्या दृष्टिकोनातून किमतीतील बदल मोजतो.
डब्ल्यूपीआई थोक व्यापाराच्या दृष्टिकोनातून महंगाईचा आढावा घेतो, तर पीपीआई उत्पादकांच्या दृष्टिकोनातून. डब्ल्यूपीआई एकाच उत्पादनाची गणना अनेक वेळा करतो, कारण ते थोक विक्रीच्या विविध टप्प्यात जाते. पीपीआई मात्र एकल उत्पादन टप्प्यातील उत्पादने ट्रॅक करते, ज्यामुळे पुनरावृत्तीची गणना टाळली जाते.
डब्ल्यूपीआईमध्ये वितरण खर्च आणि अप्रत्यक्ष करांचा समावेश असतो. पीपीआयमध्ये मात्र कर आणि व्यापार/परिवहन मार्जिनचा समावेश होत नाही, ज्यामुळे उत्पादकांना मिळणारी अचूक रक्कम समजते.
पीपीआय इनपुट इंडेक्स आणि आउटपुट इंडेक्स दोन्ही प्रदान करतो. यामुळे आपूर्ति साखळीत मूल्य दबाव कसा पसरतो, हे समजण्यास मदत होते.
सरकारचा उद्देश भारतीय डेटा जागतिक मानकांनुसार सुसंगत करणे आहे.
–
एबीएस