दिल्ली, 16 मे: केंद्र सरकारने पेट्रोलियम उत्पादनांवरील निर्यात करात बदल केला आहे. पेट्रोल निर्यातावर 3 रुपये प्रति लीटर विशेष अतिरिक्त उत्पादन शुल्क (एसएईडी) लागू करण्यात आले आहे, तर डीजलवर शुल्क कमी करून 16.5 रुपये प्रति लीटर केले आहे. हे नवीन आदेश शनिवारीपासून लागू होणार आहेत.
वित्त मंत्रालयाने जारी केलेल्या अधिसूचनेनुसार, पेट्रोल निर्यातावर 3 रुपये प्रति लीटर शुल्क लागेल, तर डीजलवर शुल्क 16.5 रुपये प्रति लीटर करण्यात आले आहे. अधिसूचनेत असेही नमूद केले आहे की पेट्रोल आणि डीजल निर्यातावर रस्ते आणि इन्फ्रास्ट्रक्चर सेस शून्य करण्यात आले आहे.
सरकारच्या माहितीनुसार, देशांतर्गत इंधनावर कोणतेही कर बदललेले नाहीत. पश्चिम एशियातील संघर्ष सुरू झाल्यानंतर पहिल्यांदाच पेट्रोल निर्यातावर नवीन एसएईडी लागू करण्यात आले आहे.
डिझेल आणि एव्हिएशन टर्बाइन फ्यूल (एटीएफ) वर निर्यात शुल्क कमी करण्यात आले आहे. यापूर्वी डिझेलवर निर्यात शुल्कात अनेक वेळा बदल करण्यात आले होते. 26 मार्च रोजी हे 21.50 रुपये प्रति लीटर होते, नंतर 11 एप्रिलला 55.5 रुपये प्रति लीटर वाढवले गेले. 30 एप्रिलला हे कमी करून 23 रुपये प्रति लीटर करण्यात आले आणि आता 16.5 रुपये प्रति लीटर केले आहे.
एटीएफवरही याच प्रकारचे बदल झाले आहेत. पूर्वी हे 29.5 रुपये प्रति लीटर होते, नंतर 42 रुपये प्रति लीटर करण्यात आले. त्यानंतर 33 रुपये प्रति लीटर कमी करण्यात आले आणि आता 16 रुपये प्रति लीटर केले आहे.
पश्चिम एशिया संकटामुळे जागतिक तेल बाजारात वाढती अस्थिरता लक्षात घेता, देशांतर्गत इंधनाची उपलब्धता राखण्यासाठी आणि निर्यातावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी विंडफॉल कर संरचना लागू करण्यात आली होती. अमेरिका आणि ईरान यांच्यातील शांतता करार न झाल्यामुळे भू-राजकीय तणाव अद्याप कायम आहे. अमेरिकी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ईरानच्या प्रस्तावाला नकार देताना म्हटले, “माझ्यासाठी हे स्वीकार्य नाही.”