दिल्ली, मे ८: भारताने स्वदेशी शस्त्र प्रणाली ‘टॅक्टिकल अॅडव्हान्स्ड रेंज ऑगमेंटेशन’ (टारा) याचा पहिला यशस्वी उड्डाण परीक्षण केला आहे. हे परीक्षण ७ मे रोजी ओडिशा तटाजवळ रक्षा अनुसंधान व विकास संघटना (डीआरडीओ) आणि भारतीय वायुसेनेने केले. टारा एक विशेष ‘ग्लाइड वेपन सिस्टम’ आहे. हा प्रणाली सामान्य मार्गदर्शन नसलेल्या बमांना अत्याधुनिक ‘प्रिसिजन गाइडेड’ शस्त्रांमध्ये रूपांतरित करते.
साध्या भाषेत सांगायचे झाल्यास, आता सामान्य शस्त्र लक्ष्यावर पूर्वीच्या तुलनेत अधिक अचूकतेने हल्ला करू शकतील. रक्षा मंत्रालयानुसार, या नवीन प्रणालीद्वारे कमी खर्चात शत्रूच्या जमिनीवरील ठिकाणांना अधिक प्रभावीपणे नष्ट केले जाऊ शकते. डीआरडीओच्या हैदराबाद येथील संशोधन केंद्राने इतर प्रयोगशाळांसोबत मिळून या प्रणालीचा विकास केला आहे.
टारा ची खासियत म्हणजे ती अत्याधुनिक पण कमी खर्चाची तंत्रज्ञान वापरते. यामुळे शस्त्राची मारक क्षमता आणि लक्ष्याची अचूकता दोन्ही वाढतात. या प्रकल्पात भारतीय उद्योगांची महत्त्वाची भागीदारी होती. ‘डेवलपमेंट कम प्रोडक्शन पार्टनर्स’ (डीसीपीपी) आणि इतर भारतीय कंपन्यांनी याच्या विकासात सहकार्य केले आहे. आता या प्रणालीच्या उत्पादनाचे कामही सुरू झाले आहे.
रक्षा मंत्री राजनाथ सिंह यांनी टारा च्या यशस्वी परीक्षणावर डीआरडीओ, भारतीय वायुसेना आणि उद्योग जगतातील सर्वांना शुभेच्छा दिल्या. त्यांनी म्हटले की, हे भारताच्या स्वदेशी रक्षा क्षमतेला मजबूत करण्याच्या दिशेने एक मोठा पाऊल आहे. तसेच, रक्षा अनुसंधान व विकास विभागाचे सचिव आणि डीआरडीओचे अध्यक्ष डॉ. समीर वी. कामत यांनी या यशावर वैज्ञानिक, अभियंते आणि सर्व टीमला शुभेच्छा दिल्या. तज्ञांच्या मते, टारा सारख्या स्वदेशी प्रणाली भारतीय वायुसेनेला भविष्याच्या युद्ध कार्यांमध्ये अधिक अचूक आणि कमी खर्चाचा पर्याय देईल. यामुळे विदेशी तंत्रज्ञानावर अवलंबित्व कमी होईल आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ अभियानाला बळ मिळेल.
गौरतलब आहे की, काही दिवसांपूर्वीच डीआरडीओ आणि भारतीय नौसेनेने एकत्रितपणे नेव्हल अँटी-शिप मिसाइल, शॉर्ट रेंज (एनएएसएम-एसआर) याचा यशस्वी सल्वो लॉन्च केला होता. हे परीक्षण बंगालच्या उपसागरात ओडिशा तटाजवळ केले गेले. याला समुद्री सुरक्षा क्षेत्रातील एक मोठी उपलब्धी मानली जात आहे. विशेष म्हणजे, पहिल्यांदाच एका हेलिकॉप्टरमधून अत्यंत कमी वेळात दोन नेव्हल अँटी-शिप मिसाइल्स फायर करण्यात आल्या.
परीक्षणादरम्यान दोन्ही मिसाइल्सने त्यांच्या सर्व निश्चित उद्दिष्टे पूर्ण केली. परीक्षणासाठी विशेष रडार, इलेक्ट्रो-ऑप्टिकल प्रणाली आणि टेलीमेट्री यांसारख्या अत्याधुनिक उपकरणांचा वापर करण्यात आला. हे उपकरण चांदीपुर येथील इंटीग्रेटेड टेस्ट रेंजने तैनात केले होते. परीक्षणादरम्यान मिसाइल्सने त्यांच्या वॉटरलाइन हिट क्षमतेचे यशस्वी प्रदर्शन केले. याचा अर्थ असा की, त्या शत्रूच्या जहाजाला पाण्याच्या पृष्ठभागाजवळ लक्ष्य बनवून अधिक नुकसान पोहोचवण्यात सक्षम आहेत.