मुंबई, २ मे: महाराष्ट्रात राज्याच्या स्थापना दिनानिमित्त २०२७ च्या जनगणनेची स्व-गणना प्रक्रिया सुरू झाली आहे. केंद्रीय सामाजिक न्याय आणि अधिकारिता राज्य मंत्री रामदास अठावले यांनी जाति जनगणनेच्या महत्त्वावर जोर दिला. त्यांच्या मते, या जनगणनेमुळे प्रत्येक जातीसाठी सरकारची मदत अधिक प्रभावी होईल.
स्व-गणना प्रक्रिया १ ते १५ मे २०२६ पर्यंत चालेल. त्यानंतर १६ मे ते १४ जून २०२६ दरम्यान घराघरात जनगणना केली जाईल. या दरम्यान, जनगणना कर्मचाऱ्यांनी घराघरात जाऊन सर्वेक्षण करणे अपेक्षित आहे.
जाति संबंधित माहिती दुसऱ्या टप्प्यात, म्हणजे जनसंख्या गणनेत समाविष्ट केली जाईल. अठावले यांनी सांगितले की, जनगणना विभागाचे अधिकारी आजच्या बैठकीत उपस्थित होते. त्यांनी सर्व नागरिकांना या जनगणनेत सहकार्य करण्याचे आवाहन केले. यामुळे महाराष्ट्राची आणि संपूर्ण देशाची जनसंख्या स्पष्ट होईल.
त्यांनी पुढे सांगितले की, केंद्र सरकारने जाति आधारावर जनगणना करण्याचा निर्णय घेतला आहे. याआधी, फक्त अनुसूचित जाति आणि अनुसूचित जनजाति यांचाच समावेश होता. परंतु यावेळी प्रत्येक धर्म आणि जाति यांच्यानुसार जनगणना केली जाईल.
जाति जनगणनेच्या फायद्यांवर प्रकाश टाकताना, अठावले यांनी सांगितले की, प्रत्येक जातिचा टक्का, रोजगाराची उपलब्धता, शेतकऱ्यांची संख्या, गरीबांची माहिती आणि घर नसलेल्या लोकांची माहिती मिळेल. यामुळे सरकारला प्रत्येक जातीसाठी मदत करण्याची संधी मिळेल.
केंद्रीय मंत्री यांनी नागरिकांना आवाहन केले की, जनगणना अधिकारी त्यांच्या घरांना भेट देताना सहकार्य करावे आणि जनगणना पोर्टलचा वापर करावा.
सध्या, विविध राज्यांमध्ये हाउस लिस्टिंग (एचएलओ) जनगणना सुरू आहे, ज्याच्या नंतर जनसंख्या गणना (पीई) केली जाईल. अठावले यांनी सांगितले की, आज महाराष्ट्र दिन असल्यामुळे येथे जनगणनेचा प्रारंभ महत्त्वाचा आहे.