दिल्ली, मार्च 27: योग साधकांसाठी फक्त आसन आणि प्राणायामच महत्त्वाचे नाहीत, तर त्यांचा आहारही तितकाच महत्त्वाचा आहे. जर तुम्ही योग साधक असाल, तर तुम्हाला तुमच्या आहाराकडे विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे. योग्य आहारामुळे शरीर हलके आणि ऊर्जावान राहते, तसेच मन शांत आणि एकाग्र राहते.
योग साधकांसाठी सात्विक आहार सर्वोत्तम मानला जातो. हा आहार हलका, शुद्ध आणि सहज पचणारा असावा लागतो. यामध्ये गहू, तांदूळ, ज्वारी, मूग डाळ आणि साठी तांदूळ यांचा समावेश आहे. हे पदार्थ शरीराला ऊर्जा देतात. दूध, घी, लोणी, मध आणि मिश्रीसारखे पौष्टिक पदार्थही योग साधकांसाठी उपयुक्त आहेत.
फळे आणि हिरव्या भाज्या देखील अत्यंत आवश्यक आहेत. परवल, बथुआ, अमरनाथ (चौलाई), जीवंटी आणि पुनर्नवा यांसारख्या भाज्या शरीराला आवश्यक पोषक तत्वे देतात आणि पचन सुधारतात. ताजे फळे खाल्ल्याने शरीरात पाण्याची आणि ऊर्जा टिकून राहते. शक्य असल्यास, शुद्ध आणि स्वच्छ पाणी पिणे आवश्यक आहे. प्राचीन काळात वर्षा पाण्याला विशेष महत्त्व दिले जात होते.
आता त्या गोष्टींबद्दल बोलूया, ज्यांपासून योग साधकांनी दूर राहावे. सर्वात पहिले, तीव्र, खट्टा, नमकीन आणि कडू पदार्थ कमी करणे आवश्यक आहे. मसालेदार आणि गरम तासीर असलेले अन्न शरीरात असंतुलन निर्माण करू शकते, ज्यामुळे मन अशांत होऊ शकते. याशिवाय, जास्त तेलात तळलेले अन्न, सरसों आणि तिळ यांचा वापरही कमी करावा लागतो.
योग करणाऱ्यांनी मांसाहार, मद्यपान यांपासूनही दूर राहावे. मच्छी, बकरा मांस आणि मद्य शरीराला भारी बनवतात आणि साधनेत अडथळा आणू शकतात. लसूण, हिंग, जास्त खट्टी पदार्थ, दही, छाछ आणि कुल्थी यांचा वापरही मर्यादित करावा लागतो, कारण हे पचन आणि मनाची स्थिरता प्रभावित करू शकतात.
–
पीआयएम/एएस