दिल्ली, फेब्रुवारी 19: भारतात असे अनेक कलाकार आहेत ज्यांनी त्यांच्या कलाकारीने अमिट छाप सोडली आहे. त्यातले एक महत्त्वाचे नाव म्हणजे राम वी. सुतार, ज्यांनी छेनी-हथौड्याच्या साहाय्याने पत्थरात प्राण फुंकले. ‘स्टॅच्यू मॅन’ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या राम सुतार यांची जयंती 19 फेब्रुवारी रोजी आहे.
राम सुतार यांचा जन्म 19 फेब्रुवारी 1925 रोजी महाराष्ट्रातील धुळे जिल्ह्यातील गुंडूर गावात एका गरीब कुटुंबात झाला. त्यांनी आपल्या अद्वितीय कलाकारीने भारताच्या इतिहास, संस्कृती आणि एकतेला अमर केले. त्यांच्या विलक्षण प्रतिभेवर सर्वप्रथम लक्ष ठेवले त्यांच्या गुरु रामकृष्ण जोशी यांनी, ज्यांनी त्यांना मुंबईच्या सर जेजे स्कूल ऑफ आर्टमध्ये प्रवेश घेण्याचा सल्ला दिला.
बालपणात अनेक संघर्षांना तोंड देत, राम सुतार यांनी शिक्षणात नेहमीच प्रथम स्थान मिळवले आणि अंतिम वर्षात गोल्ड मेडल मिळवले. 1950 च्या दशकात त्यांनी भारतीय पुरातत्व विभागासाठी एलोरा आणि अजंता येथील प्राचीन कलाकृतींच्या संरक्षणाचे कार्य केले. त्यांच्या हातांनी तयार केलेल्या अनेक मूर्त्या आज देशभरात विविध ठिकाणी स्थापित आहेत, ज्या स्वतंत्रता सेनानी, राष्ट्रीय नेते, समाज सुधारक आणि ऐतिहासिक व्यक्तिमत्त्वांची जीवंत छवि दर्शवतात.
राम सुतार यांची कला केवळ भव्य आकार देण्यातच नाही तर त्यांनी मूर्तीत व्यक्तीच्या भावनांचा, डोळ्यांच्या चमकाचा आणि जीवनदर्शनाचा उत्कृष्ट उतारा केला आहे. त्यांच्या मूर्त्या पाहताना असे वाटते की त्या जीवंत आहेत.
त्यांनी अनेक प्रसिद्ध मूर्त्या तयार केल्या आहेत. यामध्ये गुजरातच्या केवड़िया येथे असलेली ‘स्टॅच्यू ऑफ यूनिटी’ समाविष्ट आहे, जी सरदार वल्लभभाई पटेल यांची 182 मीटर उंच मूर्ति आहे. याशिवाय महात्मा गांधी, छत्रपति शिवाजी महाराज, डॉ. बीआर अंबेडकर, स्वामी विवेकानंद आणि अन्य नेत्यांच्या स्मारक मूर्त्या विविध राज्यांमध्ये स्थापित आहेत.
राम सुतार यांच्या योगदानाबद्दल भारत सरकारने त्यांना 1999 मध्ये पद्म श्री आणि 2016 मध्ये पद्म भूषण पुरस्काराने सन्मानित केले. महाराष्ट्र सरकारने त्यांना महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारही दिला. ते अंतिम क्षणापर्यंत सक्रिय राहिले आणि युवा कलाकारांना प्रेरित करत राहिले.