वॉशिंग्टन, 6 मे: होर्मुज स्ट्रेटमध्ये वाढत्या तणावामुळे आणि जगातील सर्वात व्यस्त ऊर्जा मार्गांमध्ये दीर्घकाळ रुकावट येण्याच्या चिंतेमुळे जागतिक तेल बाजारावर दबाव वाढत आहे. अमेरिकेचे विदेश मंत्री मार्को रूबियो यांनी ईरानच्या निर्णयांमुळे मोठ्या प्रमाणात आर्थिक अस्थिरता निर्माण होऊ शकते, अशी चेतावणी दिली आहे.
रूबियो यांनी व्हाइट हाऊसमध्ये झालेल्या पत्रकार परिषदेत सांगितले की, होर्मुज स्ट्रेटच्या मार्गाने जहाजांची वाहतूक नियंत्रित करण्याच्या ईरानच्या प्रयत्नांमुळे इंधन पुरवठा, जागतिक व्यापार आणि आंतरराष्ट्रीय समुद्री मार्गांना धोका निर्माण झाला आहे.
ते म्हणाले, “हा जगातील एकूण तेल व्यापाराचा जवळपास एक-चौथाई भाग आहे. ईरानी शासनाला या महत्त्वाच्या जलमार्गाचा वापर कोण करेल, हे ठरवण्याची परवानगी दिली जाऊ नये.”
या टिप्पण्या त्या वेळी आल्या आहेत, जेव्हा ट्रंप प्रशासनाने ‘प्रोजेक्ट फ्रीडम’ सुरू केले, जो एक सैन्य अभियान आहे. याचा उद्देश फारसी खाडीला जागतिक बाजारांशी जोडणाऱ्या संकुचित समुद्री मार्गातून व्यावसायिक जहाजांना सुरक्षितपणे बाहेर काढणे आहे.
रूबियो यांनी सांगितले की, इंधन, खत आणि मानवी सहाय्य सामग्री घेऊन जाणारे व्यावसायिक जहाज ईरानी हल्ले आणि आंतरराष्ट्रीय जलक्षेत्रात बारूदी सुरंगांमुळे अनेक आठवड्यांपासून अडकले आहेत. जागतिक तेल बाजार या संकटावर प्रतिक्रिया देत असताना, अमेरिकेत इंधनाच्या किंमतींबाबत चिंता वाढत आहे.
अमेरिकेच्या विदेश मंत्र्यांनी सांगितले की, घरगुती ऊर्जा उत्पादनामुळे अमेरिकन अर्थव्यवस्था इतर अनेक अर्थव्यवस्थांच्या तुलनेत अधिक सुरक्षित आहे, परंतु अमेरिकन नागरिकांना याचा परिणाम जाणवतोय.
रूबियो म्हणाले, “आम्ही अद्याप जागतिक किंमतींच्या चढ-उतारांपासून प्रभावित होऊ शकतो. हे अमेरिकन नागरिकांसाठी चांगली बातमी नाही, कारण त्यांना पेट्रोल पंपावर अधिक पैसे द्यावे लागतात.”
त्यांनी यावर जोर दिला की, वॉशिंग्टन ईरानच्या परमाणु महत्वाकांक्षांना जागतिक आर्थिक स्थिरतेसाठी थेट धोका मानतो. रूबियो म्हणाले, “जर ईरानकडे परमाणु शस्त्र असते आणि त्यांनी स्ट्रेट बंद करण्याचा निर्णय घेतला, तर आमच्या गॅसच्या किंमती 9 डॉलर किंवा 8 डॉलर प्रति गॅलनपर्यंत वाढू शकतात, आणि आम्ही काहीही करू शकत नाही.”
रूबियो यांनी पुन्हा एकदा ईरानवर आंतरराष्ट्रीय समुद्री मार्गावर स्थायी नियंत्रण प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न करण्याचा आरोप केला. त्यांनी सांगितले, “आपण अशा जगात राहू शकत नाही, जिथे कोणताही देश ठरवतो की आता आंतरराष्ट्रीय शिपिंग लेनवर आमचा कब्जा आहे आणि तुम्हाला याचा वापर करायचा असेल, तर तुम्हाला पैसे द्यावे लागतील.”
विदेश मंत्र्यांनी चेतावणी दिली की, ईरानच्या क्रियाकलापांना उत्तर न देणे दुसऱ्या ठिकाणीही अशा प्रकारच्या वर्तनाला प्रोत्साहन देऊ शकते. रूबियो यांनी सांगितले की, या आर्थिक उपाययोजना आणि समुद्री नाकेबंदीमुळे ईरानला मोठा नुकसान होत आहे. ते म्हणाले, “फक्त या नाकेबंदीमुळेच ईरानला दररोज 50 कोटी डॉलरपर्यंतचा महसूल कमी होत आहे.”