वॉशिंग्टन, 6 मे: अमेरिका होर्मुज स्ट्रेटमध्ये एक मोठा नौसैनिक अभियान सुरू करत आहे. याचा उद्देश तिथे अडकलेल्या व्यापारिक जहाजांना सुरक्षितपणे बाहेर काढणे आणि जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेल व्यापार मार्गांपैकी एकावर पुन्हा वाहतूक सुरू करणे आहे. अमेरिकी विदेश मंत्री मार्को रुबियो यांनी ईरानवर आरोप केला आहे की तो संपूर्ण जगाच्या अर्थव्यवस्थेला “बंधक” बनवून ठेवला आहे.
सोमवारी व्हाइट हाउसमध्ये बोलताना, रुबियो यांनी सांगितले की, राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रंपने फारसच्या आखातात वाढत्या तणावानंतर अडकलेल्या नागरिकांच्या जहाजांना सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यासाठी “प्रोजेक्ट फ्रीडम” ला मंजुरी दिली आहे. रुबियो यांनी माहिती दिली की 87 देशांमधील सुमारे 23,000 नागरिक व्यापारिक जहाजांवर अडकले आहेत. याची कारणे होर्मुज स्ट्रेटमध्ये ईरानने केलेली नाकाबंदी आहेत. हा एक अरुंद जलमार्ग आहे, ज्यातून जगाच्या एक-चौथाई तेल व्यापाराचा प्रवाह होतो.
रुबियो म्हणाले, “हे बेकसूर नाविक आणि व्यापारिक जहाजांचे सदस्य समुद्रात अडकले आहेत. आपण या जहाजांना इतका काळ समुद्रात सोडू शकत नाही. तिथे अन्न, पिण्याचे पाणी आणि आवश्यक वस्तू संपत जातात.”
ईरानवर आरोप करताना त्यांनी सांगितले की, ईरान आंतरराष्ट्रीय जलक्षेत्रात बारूदी सुरंगांचे जाळे पसरवत आहे आणि व्यापारिक जहाजांना लक्ष्य बनवत आहे. त्यांनी स्पष्ट केले की हा आंतरराष्ट्रीय जलमार्ग आहे आणि कोणत्याही देशाला यावर नियंत्रण ठेवण्याचा अधिकार नाही. कोणतीही राष्ट्र समुद्रात बारूदी सुरंग ठेवू शकत नाही आणि त्याच्या आदेशांचे पालन न करणाऱ्या जहाजांना उडवू शकत नाही.
रुबियो यांनी वारंवार सांगितले की, अमेरिका हा अभियान हल्ला करण्यासाठी नाही, तर सुरक्षेसाठी आहे. त्यांनी स्पष्ट केले की अमेरिकी सैन्य आधी गोळी चालवणार नाही आणि फक्त आत्मरक्षणात उत्तर देईल.
अमेरिकी विदेश मंत्र्यांच्या मते, अमेरिकी नौसेना आणि वायुसेना मिळून व्यापारिक जहाजांसाठी एक प्रकारचा “सुरक्षा घेरा” तयार करत आहेत. त्यांनी दावा केला की अमेरिकी ध्वज असलेल्या दोन व्यापारिक जहाजांनी या अभियानाच्या पहिल्या टप्प्यात सुरक्षितपणे स्ट्रेट पार केले आहे.
रुबियो यांनी सांगितले की या अभियानात गाइडेड मिसाइल डिस्ट्रॉयर, 100 हून अधिक विमान, मानवरहित प्रणाली आणि सुमारे 15,000 अमेरिकी सैनिकांचा समावेश आहे. त्यांनी हेही सांगितले की अमेरिकी सैन्याने ईरानच्या सात जलद गतीच्या नौकांना नष्ट केले आहे, ज्या चेतावणी दिल्यानंतरही जहाजांच्या जवळ आल्या होत्या.
अमेरिका या समुद्री मार्गाला सुरक्षित करण्यासाठी आणि जहाजांची वाहतूक सामान्य करण्यासाठी सतत अभियान चालवणार आहे. त्यांनी म्हटले की, जगाने असे परिस्थिती स्वीकारता येणार नाही, जिथे ईरान सारखा देश आंतरराष्ट्रीय समुद्री मार्गावर कब्जा करतो.
रुबियो यांनी सांगितले की अमेरिका या मुद्द्यावर संयुक्त राष्ट्रातही आवाज उठवत आहे. अमेरिका हवे आहे की संयुक्त राष्ट्र ईरानच्या कृत्यांची निंदा करावे, जहाजांवर हल्ले थांबवण्यास सांगावे, समुद्रात बिछलेल्या सुरंगांना हटवण्याचा दबाव आणावा आणि मानवीय मदतीला मार्ग देऊ द्या. त्यांनी सांगितले की अनेक देशांनी खासगीपणे अमेरिकेकडून मदतीची मागणी केली आहे, परंतु सध्या इतक्या जलद प्रमाणात मोठ्या प्रमाणात सैन्य पाठवण्याची क्षमता फक्त अमेरिकेकडे आहे.
रुबियो यांनी सांगितले की अमेरिका हा कदम संपूर्ण जगाच्या मदतीसाठी उचलत आहे. ट्रंप प्रशासनाने या समुद्री संकटाला ईरानच्या परमाणु कार्यक्रम आणि पश्चिम आशियामध्ये त्याच्या वाढत्या प्रभावाशी जोडले आहे. रुबियो म्हणाले की, जर ईरानच्या हातात परमाणु शस्त्र आले, तर परिस्थिती आणखी धोकादायक होईल. त्यांच्यानुसार, तेव्हा ईरान होर्मुज स्ट्रेटवर आपली मर्जी चालवू शकतो.
बातमीच्या संदर्भात, हा स्ट्रेट जगातील सर्वात संवेदनशील आणि महत्त्वाच्या समुद्री मार्गांपैकी एक मानला जातो. हा फारसच्या आखाताला जागतिक समुद्री व्यापार मार्गांशी जोडतो. भारत, चीन, जपान आणि दक्षिण कोरिया सारखे मोठे आशियाई देश ऊर्जा पुरवठ्यासाठी मोठ्या प्रमाणात या मार्गावर अवलंबून आहेत.