इस्लामाबाद, मे ६: पाकिस्तानमध्ये एचआयव्हीच्या प्रकरणांमध्ये झपाट्याने वाढ होत आहे. ही एक प्रणालीतील अपयशाची लक्षणे आहेत. एका अहवालानुसार, लहान मुले आणि कमी जोखमीच्या व्यक्तीही एचआयव्हीने संक्रमित होत आहेत. याचे मुख्य कारण म्हणजे आरोग्य व्यवस्था, जी त्यांना सुरक्षित ठेवण्यासाठी असावी.
पाकिस्तानच्या प्रमुख वृत्तपत्र डॉनच्या संपादकीयमध्ये सांगितले आहे की यामागे दोन मोठ्या समस्या आहेत. पहिली समस्या म्हणजे देशातील आरोग्य व्यवस्थेत संक्रमण रोखण्यासाठीची मूलभूत व्यवस्था नष्ट झाली आहे. दुसरी समस्या म्हणजे इंजेक्शनचा पुनर्वापर, जरी २०२१ मध्ये संपूर्ण देशात सामान्य डिस्पोजेबल सिरिंजवर बंदी घालण्यात आली होती. या दोन्ही कारणांनी एक ‘मानव-निर्मित महामारी’ निर्माण झाली आहे.
अहवालानुसार, लरकाना, मुल्तान, कराची आणि टांडा यांसारख्या भागांमध्ये रुग्णालये आणि क्लिनिकांशी संबंधित एचआयव्हीचे प्रकरणे समोर आले आहेत. काही प्रकरणांमध्ये तर एक वर्षाच्या वयाची मुलेही संक्रमित आढळली आहेत, जी क्लिनिकमध्ये उपचारासाठी गेली होती.
तज्ञांच्या मते, गंदे इंजेक्शन आणि असुरक्षित वैद्यकीय पद्धती एचआयव्हीच्या वाढीची मुख्य कारणे आहेत, आणि या दोन्ही गोष्टी रोखता येऊ शकतात. मात्र, यावर योग्य अंमलबजावणी आणि देखरेख करण्याची कमतरता आहे.
पाकिस्तान मेडिकल असोसिएशनने चेतावणी दिली आहे की नकली किंवा चुकीच्या लेबल असलेल्या ‘ऑटो-डिसेबल’ सिरिंजही पुरवठा साखळीत येत आहेत. यामुळे औषध नियामक प्राधिकरण आणि प्रांतीय आरोग्य विभागांवर गंभीर दुर्लक्षाचे आरोप झाले आहेत. तसेच, डेटा आणि पारदर्शकतेची कमतरता देखील एक मोठी समस्या आहे.
पाकिस्तान इंस्टीट्यूट ऑफ मेडिकल सायन्सेस (पीआयएमएस) च्या एचआयव्ही सेंटरच्या डॉक्टरांनीही चिंता व्यक्त केली आहे की रुग्णांची संख्या वाढत आहे आणि विशेषतः मुलांमध्ये एचआयव्ही आढळणे चिंताजनक आहे. त्यांनी हेही सांगितले की, आजार लपवणे आणि चाचणी न करणे परिस्थितीला आणखी धोकादायक बनवत आहे.
एड्स कंट्रोल प्रोग्रामचे व्यवस्थापक जुबैर अब्दुल्ला म्हणाले की, पीआयएमएस एचआयव्ही सेंटरमध्ये रुग्णांची वाढती संख्या याचे एक कारण म्हणजे आता अधिक लोक चाचणीसाठी पुढे येत आहेत. त्यांनी सांगितले की, लोकांना एचआयव्हीपासून वाचवण्यासाठी जागरूक करणे अत्यंत आवश्यक आहे आणि चाचणी वाढणे एक चांगली गोष्ट आहे.
पाकिस्तानच्या आरोग्य मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार, ऑक्टोबर २०२५ पासून आतापर्यंत १८९ लोक एचआयव्ही पॉझिटिव्ह आढळले आहेत. एप्रिलच्या पहिल्या २० दिवसांत ११ नवीन प्रकरणे समोर आली. यामध्ये पुरुषांची संख्या महिलांपेक्षा जास्त आहे, आणि ट्रान्सजेंडर लोकांमध्येही प्रकरणे आढळली आहेत. मुलांमध्ये एचआयव्हीच्या प्रकरणांचा समावेश अद्याप गंभीर चिंता निर्माण करतो.