मेहसाणा, 21 मे: गुजरातच्या मेहसाणा जिल्ह्यातील वडनगर येथील एक स्किल ट्रेनिंग संस्थानने पूर्णपणे कार्यान्वित केले आहे. येथे प्रशिक्षण घेतलेल्या पहिल्या बैचच्या प्रशिक्षुंना देशातील अनेक मोठ्या इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रकल्पांमध्ये नियुक्त करण्यात आले आहे.
इंडस्ट्रियल कंस्ट्रक्शन स्किल्स ट्रेनिंग इंस्टीट्यूट (आईसीएसटीआई) ही एक खासगी इंजिनिअरिंग आणि बांधकाम कंपनीने गुजरात सरकारच्या सहकार्याने स्थापन केली आहे. संस्थानने आतापर्यंत 201 प्रशिक्षुंच्या दोन पायलट बैचांना प्रशिक्षण दिले आहे.
ही योजना मोठ्या इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रोजेक्ट्सच्या गरजेनुसार व्यावहारिक आणि रोजगार आधारित प्रशिक्षण प्रदान करण्यावर केंद्रित आहे.
अधिकार्यांच्या माहितीनुसार, 45, 60 आणि 90 दिवसांच्या कोर्स पूर्ण केलेल्या प्रशिक्षु सध्या धोलेरा सेमीकंडक्टर प्रकल्प, अहमदाबाद-मुंबई उच्च गती रेल्वे कॉरिडोर, अहमदाबाद मेट्रो, खंभालिया सौर ऊर्जा प्रकल्प आणि हरियाणातील पानीपत रिफायनरी प्रकल्पात काम करत आहेत.
या प्रशिक्षुंना प्रत्येक महिन्यात 18,000 ते 20,000 रुपये पर्यंत स्टायपेंड दिले जात आहे.
सुमारे 9.3 एकर क्षेत्रात विस्तारित या कॅम्पसमध्ये व्यावहारिक प्रशिक्षणासाठी विशेष इन्फ्रास्ट्रक्चर तयार करण्यात आले आहे. येथे मोठे प्रायोगिक मॉडेल आणि सिमुलेशन आधारित प्रशिक्षण सुविधा उपलब्ध आहेत.
संस्थान प्रमुख निरंजन मिश्रा यांनी सांगितले की, प्रशिक्षण प्रणाली आंतरराष्ट्रीय मानकांनुसार तयार करण्यात आली आहे.
ते म्हणाले, “स्किल ट्रेनिंग फ्रेमवर्क ब्रिटनच्या कंस्ट्रक्शन इंडस्ट्री ट्रेनिंग बोर्डाच्या मानकांवर आधारित आहे. अभ्यासक्रम त्याच मार्गदर्शनात तयार केला गेला आहे, ज्यामुळे जागतिक स्तरावर प्रशिक्षण सुनिश्चित होईल.”
अधिकार्यांनी सांगितले की, प्रशिक्षुंची क्षमता लक्षात घेऊन त्यांना लेवल-2, लेवल-3 आणि लेवल-4 श्रेणीत वर्गीकृत केले जाते.
प्रशिक्षणानंतर, उमेदवारांना राष्ट्रीय अप्रेंटिसशिप प्रमोशन स्कीम (एनएपीएस) अंतर्गत 24 महिने आणि प्रधानमंत्री इंटर्नशिप योजनेअंतर्गत 9 महिने काम करण्याची संधी मिळते. यामुळे एकूण 33 महिने स्टायपेंड आधारित रोजगार मिळतो.
अधिकार्यांच्या मते, दोन वर्षांचे अप्रेंटिसशिप पूर्ण केल्यानंतर प्रशिक्षु फ्रंटलाइन सुपरवायझर पदासाठी पात्र होतात. याशिवाय, विदेशात रोजगाराच्या संधी देखील उपलब्ध होऊ शकतात.
संस्थेत सध्या बांधकाम, उत्पादन आणि उदयोन्मुख औद्योगिक क्षेत्रांशी संबंधित 20 पेक्षा अधिक ट्रेड्समध्ये प्रशिक्षण दिले जात आहे. यामध्ये फॉर्मवर्क कारपेंट्री, स्कॅफोल्डिंग, प्लंबिंग, इलेक्ट्रिकल सिस्टम, वेल्डिंग, पाइप फिटिंग, एचव्हीएसी, फायर फाइटिंग सिस्टम, सर्वेइंग, सोलर इंस्टॉलेशन आणि हेल्थ अँड सेफ्टी यासारखे कोर्स समाविष्ट आहेत.
हा कार्यक्रम पुरुष आणि महिलांसाठी खुला आहे. कॅम्पसमध्ये वेगवेगळ्या हॉस्टल सुविधा उपलब्ध आहेत. प्रशिक्षुंना कोणतीही फी आकारली जात नाही आणि राहण्याची व खाण्याची सुविधा मोफत दिली जाते.
कॅम्पसमध्ये हॉस्टल, भोजन व्यवस्था, खेळाचे मैदान, जिम, आरोग्य सेवा, इनडोअर खेळ आणि योग-मेडिटेशनच्या सुविधाही उपलब्ध आहेत.
वडनगरच्या कॉमर्स ग्रेजुएट प्रशिक्षु रोनक कडिया यांनी सांगितले की, त्यांनी दोन महिने पूर्वी फॉर्मवर्क कारपेंट्री ट्रेडमध्ये प्रवेश घेतला होता आणि आता तो अहमदाबाद-मुंबई बुलेट ट्रेन प्रकल्पात कार्यरत आहे.
त्याने सांगितले, “आईसीएसटीआई-वडनगरमध्ये प्रशिक्षण घेतल्यामुळे मला खूप काही शिकायला मिळाले. माझी कौशल्ये सुधारली आहेत आणि आता मी बुलेट ट्रेन प्रकल्पाच्या साइटवर काम करीत आहे. येथेचे प्रशिक्षण व्यावहारिक आहे आणि चांगल्या रोजगाराच्या संधी मिळतात.”
अधिकार्यांच्या माहितीनुसार, पायलट बैचमधील सर्व 201 प्रशिक्षुंना विविध इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रकल्पांमध्ये नियुक्त करण्यात आले आहे किंवा नियुक्तीची प्रक्रिया सुरू आहे.
हे संस्थान गेल्या वर्षी मार्चमध्ये कंपनी आणि गुजरात सरकारच्या स्किल डेवलपमेंट एजन्सीच्या दरम्यान झालेल्या एमओयू नंतर विकसित करण्यात आले होते. सप्टेंबरमध्ये संस्थानने पहिला बैच सुरू केला.
18 ते 35 वर्षे वयोगटातील उमेदवार येथे प्रवेश घेऊ शकतात. विविध ट्रेडसाठी शैक्षणिक योग्यता निश्चित करण्यात आली आहे. काही कोर्ससाठी सामान्य शालेय शिक्षण पुरेसे आहे, तर काहीमध्ये आयटीआय प्रमाणपत्र आवश्यक आहे.
–
डीएससी