दिल्ली, 28 मार्च: केंद्रीय मंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी शनिवारी विज्ञान, प्रौद्योगिकी आणि नवोन्मेष क्षेत्रातील उत्कृष्ट योगदानासाठी राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कार (आरवीपी) 2026 साठी नामांकन आमंत्रित केले.
नामांकन 28 मार्च ते 11 मे या कालावधीत सरकारच्या पुरस्कार पोर्टलवर ऑनलाइन सादर केले जाऊ शकतात.
विज्ञान आणि प्रौद्योगिकी राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार) डॉ. जितेंद्र सिंह यांच्या मते, हे पुरस्कार वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद (सीएसआयआर) च्या आरवीपी सचिवालयाद्वारे प्रशासित केले जातात, ज्याचे नेतृत्व सरकारचे प्रधान वैज्ञानिक सल्लागार करतात.
राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कार त्या वैज्ञानिक, तंत्रज्ञ आणि नवोन्मेषकांना मान्यता देतो, ज्यांचे कार्य भारताच्या वैज्ञानिक प्रगतीत आणि राष्ट्रीय विकासात महत्त्वपूर्ण योगदान देते.
स्व-नामांकनासह नामांकन कृषि विज्ञान, परमाणु ऊर्जा, जीव विज्ञान, रसायन विज्ञान, संरक्षण तंत्रज्ञान, भूविज्ञान, अभियांत्रिकी, पर्यावरण विज्ञान, गणित आणि संगणक विज्ञान, वैद्यकीय, भौतिकी, अंतराळ विज्ञान आणि तंत्रज्ञान तसेच नवोन्मेष यासारख्या विविध क्षेत्रांमध्ये खुले आहेत.
हे पुरस्कार चार श्रेणीत दिले जातील: आजीवन उपलब्धीसाठी विज्ञान रत्न, विशिष्ट योगदानासाठी विज्ञान श्री, 45 वर्षांखालील युवा वैज्ञानिकांसाठी विज्ञान युवा-शांति स्वरूप भटनागर आणि तीन किंवा अधिक संशोधकांचा समावेश असलेल्या सहयोगात्मक उत्कृष्टतेसाठी विज्ञान टीम.
या दरम्यान, केंद्रीय मंत्री यांनी म्हटले की, हे पुरस्कार वैज्ञानिक पारिस्थितिकी तंत्रात उत्कृष्टता आणि नवोन्मेषाला प्रोत्साहन देण्यासाठी सरकारची प्रतिबद्धता दर्शवतात.
त्यांनी सांगितले, “राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कार विज्ञान, प्रौद्योगिकी आणि नवोन्मेषात उत्कृष्टता वाढवण्यासाठी सरकारच्या प्रतिबद्धतेचे प्रतीक आहे. हे पुरस्कार त्या वैज्ञानिक आणि नवोन्मेषकांच्या जिज्ञासा आणि समर्पणाच्या भावना मान्य करतात, जे भारताला जागतिक ज्ञान नेत्याच्या रूपात उभे राहण्यास मदत करतात.”
त्यांनी संस्थांना, उद्योग संघटनांना आणि व्यक्तींना देशभरातील वैज्ञानिक प्रतिभेची व्यापक ओळख सुनिश्चित करण्यासाठी नामांकन प्रक्रियेत सक्रियपणे भाग घेण्याचे आवाहन केले.
पुरस्कारांच्या महत्त्वावर जोर देताना जितेंद्र सिंह यांनी सांगितले की, यांचा उद्देश भारताच्या नवोन्मेष पारिस्थितिकी तंत्राला मजबूत करणे आणि विविध क्षेत्रांतील योगदानाला मान्यता देणे आहे.
–
एएसएच/वीसी