दिल्ली, 8 मे: अश्वगंधा ही भारतातील एक प्राचीन आणि विश्वसनीय औषधी वनस्पती आहे. लोक याचा वापर ताण कमी करण्यासाठी, झोप सुधारण्यासाठी आणि शरीराची ताकद वाढवण्यासाठी करतात. परंतु, याबाबत एक महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे, जी प्रत्येकाने समजून घेणे आवश्यक आहे.
आयुष मंत्रालयाने सोशल मीडियावर पोस्ट करून स्पष्ट केले आहे की, अश्वगंधाच्या फक्त जड आणि त्याच्या एक्सट्रॅक्टचा वापर सुरक्षित आहे. या वनस्पतीच्या पानांचा वापर न परंपरागत आहे आणि नच वैज्ञानिक दृष्ट्या सुरक्षित आहे. मंत्रालयाने सांगितले की, अनेक उत्पादनांमध्ये पानांचा समावेश केला जात आहे, जो आरोग्यासाठी उपयुक्त नाही. त्यामुळे आयुष मंत्रालय आणि भारतीय खाद्य संरक्षा व मानक प्राधिकरणाने (एफएसएसएआई) एक नियम तयार केला आहे की फक्त जड आणि त्याचा मानक एक्सट्रॅक्टच वापरला जावा.
अश्वगंधाची जड सर्वाधिक औषधीय गुणांची असते. याचा वापर शारीरिक दुर्बलता दूर करण्यासाठी, ताण कमी करण्यासाठी आणि ऊर्जा वाढवण्यासाठी केला जातो. आधुनिक संशोधनानेही याची पुष्टी केली आहे की, याच्या जडीत ताणाशी लढण्यास मदत करणारे घटक आहेत. अनेक लोक याचा वापर झोपेची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी, एकाग्रता वाढवण्यासाठी आणि मानसिक थकवा कमी करण्यासाठी करतात.
तथापि, समस्या तेव्हा निर्माण होते जेव्हा लोक याबाबत संपूर्ण माहिती न घेता याच्या कोणत्याही भागाचा वापर करतात. त्यामुळे, जर कोणी अश्वगंधा सप्लीमेंट किंवा पावडर घेत असेल, तर त्याने हे सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे की त्यात फक्त जड एक्सट्रॅक्ट आहे आणि पानांचा समावेश नाही. चुकीच्या भागांचा वापर केल्यास शरीरावर दुष्परिणाम होऊ शकतात आणि याचा संपूर्ण लाभ मिळत नाही.
जागतिक स्तरावर अश्वगंधावर संशोधन सुरू आहे. अनेक आंतरराष्ट्रीय अभ्यासांनी दाखवले आहे की, योग्य पद्धतीने आणि प्रमाणात वापरल्यास यामुळे रोग प्रतिकारक क्षमता, ऊर्जा स्तर आणि मानसिक आरोग्य सुधारण्यात मदत होऊ शकते. तथापि, प्रत्येक औषधी वनस्पतीसाठी योग्य स्वरूप आणि संतुलित प्रमाणात वापर अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
सरकार आणि वैज्ञानिक संस्था हर्बल उत्पादनांना सुरक्षित आणि प्रमाणित ठेवण्यासाठी काम करत आहेत. त्यामुळे उपभोक्त्यांनीही सतर्क राहणे आवश्यक आहे आणि कोणतेही उत्पादन खरेदी करण्यापूर्वी त्याची सामग्री तपासणे आवश्यक आहे.