अमरावती, 13 एप्रिल: 14 एप्रिल रोजी ‘विश्व क्वांटम दिवस’ च्या निमित्ताने आंध्र प्रदेश देशातील क्वांटम तंत्रज्ञान क्रांतीचे केंद्र बनण्यास सज्ज आहे. मुख्यमंत्री एन. चंद्रबाबू नायडू एसआरएम युनिव्हर्सिटी, अमरावतीमध्ये आणि वर्चुअली गन्नवरममधील मेधा टावर्समध्ये दोन अत्याधुनिक क्वांटम संगणक चाचणी केंद्रांचे उद्घाटन करणार आहेत.
आधिकारिक निवेदनानुसार, या अत्याधुनिक क्वांटम संदर्भ सुविधांमुळे आंध्र प्रदेश देशातील पहिले राज्य बनेल, जिथे समर्पित क्वांटम चाचणी आणि प्रमाणन इकोसिस्टम अस्तित्वात असेल. स्वदेशी तंत्रज्ञानाने विकसित केलेल्या या सुविधांमुळे क्वांटम संगणक हार्डवेअरच्या चाचणी आणि प्रमाणनाची शक्यता निर्माण होईल, ज्यामुळे अमरावतीमध्ये उन्नत तंत्रज्ञान क्षमतांचा एक नवीन युग सुरू होईल.
या उपक्रमामुळे क्वांटम क्षेत्रातील संशोधन, नवोपक्रम आणि उद्योग सहयोगाला मोठा प्रोत्साहन मिळण्याची अपेक्षा आहे. मेधा टावर्समध्ये क्यूबीटेकद्वारे स्थापित 1क्यू चाचणी केंद्र आणि एसआरएम युनिव्हर्सिटीमध्ये सुपरकंडक्टिंग तंत्रज्ञानाचा वापर करून विकसित 1एस चाचणी केंद्र -273 डिग्री सेल्सियसच्या अत्यंत कमी तापमानावर कार्य करेल. हे मिनी क्वांटम सिस्टम क्वांटम घटक आणि उपकरणांचे सखोल परीक्षण करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहेत.
एसआरएम युनिव्हर्सिटीमधील ओपन-एक्सेस सुविधा विशेषतः संशोधक, विद्यार्थी, स्टार्टअप्स आणि कंपन्यांसाठी उपयुक्त ठरेल, जे क्वांटम तंत्रज्ञानावर काम करत आहेत. यामुळे त्यांना प्रयोग आणि सत्यापनासाठी एक व्यासपीठ मिळेल.
दोन्ही सुविधांमध्ये पूर्णपणे देशांतर्गत विकसित घटकांचा वापर करण्यात आलेला आहे, ज्यामुळे डीप-टेक नवोपक्रमात आत्मनिर्भरतेच्या दिशेने भारताचे प्रयत्न अधिक मजबूत होतात. टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्च, इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स आणि संरक्षण संशोधन व विकास संघटना (डीआरडीओ) यांसारख्या प्रमुख संस्थांनी या उपक्रमासाठी तांत्रिक सहाय्य प्रदान केले आहे.
उद्घाटन समारंभात राष्ट्रीय क्वांटम मिशनचे प्रतिनिधी, आयआयटी प्राध्यापक, प्रमुख शास्त्रज्ञ, क्वांटम स्टार्टअप संस्थापक, संशोधन विद्वान आणि क्षेत्रातील तज्ञांची उपस्थिती असेल. याशिवाय, राज्यभरातील 150,000 हून अधिक विद्यार्थ्यांसाठी या कार्यक्रमात वर्चुअली सहभागी होण्याची व्यवस्था करण्यात आलेली आहे.