ग्रेटर नोएडा, 9 एप्रिल: हिमाचल प्रदेशचे राज्यपाल कविंद्र गुप्ता यांनी गुरुवारी उत्तर प्रदेशातील ग्रेटर नोएडा येथील गौतम बुद्ध विश्वविद्यालयात 51व्या राष्ट्रीय चिकित्सा मनोविज्ञान सम्मेलनाचे उद्घाटन केले. या वेळी त्यांनी मानसिक आरोग्य क्षेत्रात आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस (एआय) च्या वाढत्या महत्त्वावर जोर दिला आणि याला चिकित्सा क्षेत्रात नवीन आशा आणि संधींचा मार्ग म्हणून दर्शवले.
राज्यपालांनी आपल्या भाषणात सांगितले की, कृत्रिम बुद्धिमत्तेमुळे मानसिक आरोग्य सेवा अधिक सुलभ, प्रभावी आणि वैयक्तिक बनवता येतील. एआय तंत्रज्ञानामुळे मानसिक समस्यांची वेळेत ओळख करणे आणि योग्य उपचार उपलब्ध करणे शक्य झाले आहे. यामुळे रोगांची ओळख आणि उपचार प्रक्रिया अधिक जलद आणि अचूक झाली आहे.
विश्वविद्यालयाचे कुलपति प्रो. राणा पी सिंह यांनी या सम्मेलनाची अध्यक्षता केली. या वेळी राज्यपालांनी सांगितले की, आजच्या काळात ताण, नैराश्य आणि चिंता यांसारख्या समस्यांचा वाढता प्रकोप समाजाच्या प्रत्येक स्तरावर दिसून येत आहे. यासाठी एआय आधारित डिजिटल प्लॅटफॉर्म आणि अॅप्स व्यक्तीच्या भावना, वर्तन आणि भाषेचे विश्लेषण करून मानसिक समस्यांची प्रारंभिक ओळख करण्यात मदत करत आहेत. त्यांनी केंद्र सरकारच्या ‘टेली-मानस’ सारख्या उपक्रमांचा उल्लेख केला, ज्यामुळे दूरदराजच्या भागांमध्ये मानसिक आरोग्य सेवा पोहोचवण्यात मदत मिळत आहे.
राज्यपालांनी मानसिक आरोग्य सेवांना विविध आरोग्य योजनांसोबत अधिक चांगल्या प्रकारे जोडण्याची आवश्यकता व्यक्त केली, जेणेकरून प्रत्येक व्यक्तीला वेळेवर मदत मिळू शकेल. मानसिक आरोग्याशी संबंधित सामाजिक कलंक दूर करण्यासाठी व्यापक जनजागृती मोहिम चालविण्याची गरज आहे. त्यांनी सांगितले की, एआय आधारित वर्चुअल थेरपिस्ट आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्म 24×7 मदत पुरवत आहेत, विशेषतः तिथे जिथे तज्ञांची कमतरता आहे.
राज्यपालांनी डेटा गोपनीयता, नैतिकता आणि सुरक्षा यावर विशेष लक्ष देण्याची आवश्यकता व्यक्त केली. योग्य दिशेने एआयचा वापर केल्यास, मानसिक आरोग्य सेवांना अधिक प्रभावी बनवण्यात मदत होऊ शकते.
या कार्यक्रमात प्रोफेसर माधव गोविंद, प्रोफेसर गौरी शंकर कालोइया, प्रोफेसर आशा श्रीवास्तव, डॉ. निशी मिश्रा आणि डॉ. आलोक मिश्रा यांनी आपले विचार मांडले. कार्यक्रमाच्या शेवटी राज्यपालांनी सहभागी प्रतिभाग्यांना सन्मानित केले.