नवी दिल्ली, 22 एप्रिल: उष्णकटिबंधीय उन्हाळ्यात कूलर हा लोकांसाठी आराम देणारा एक सोपा आणि स्वस्त उपाय आहे. मात्र, अनेकजण कूलर चालवण्यापूर्वी त्यामध्ये असलेल्या पाण्याची स्वच्छता करण्याकडे दुर्लक्ष करतात. यामुळे, एक साधा घरगुती उपाय वापरून आपण कूलरच्या पाण्याला स्वच्छ ठेवू शकता.
कूलरमध्ये अनेक दिवस एकाच पाण्याचा वापर केल्यास, त्यात गंदगी जमा होऊ लागते. हळूहळू, पाण्यातील गंध वाढतो आणि हेच पाणी मच्छरांच्या वाढीसाठी अनुकूल ठरते. त्यामुळे, उन्हाळा आणि पावसाळा यामध्ये डेंगू, मलेरिया आणि व्हायरल संसर्गाचा धोका वाढतो.
फिटकरी, ज्याला वैज्ञानिक भाषेत ‘एलम’ म्हटले जाते, हे पाणी स्वच्छ करण्यासाठी वापरले जाते. वैज्ञानिकांच्या मते, फिटकरी पाण्यातील लहान गंदगीच्या कणांना एकत्र करते. जेव्हा हे कण एकत्र येऊन भारी होतात, तेव्हा ते तळाशी बसतात आणि वरचे पाणी अधिक स्वच्छ दिसते. त्यामुळे, कूलरच्या पाण्यात फिटकरीचा एक छोटा तुकडा टाकल्याने पाणी लवकर गंदळत नाही.
विशेषज्ञांच्या मते, कूलरमधील पाणी मच्छरांच्या वाढीसाठी अनुकूल ठिकाण बनते. मादा मच्छर सामान्यतः थांबलेल्या स्वच्छ पाण्यात अंडे घालते. जर पाणी दीर्घकाळ बदलले नाही तर त्यात लार्वा वाढू लागतात. फिटकरी पाण्याची गुणवत्ता सुधारण्यात मदत करते, ज्यामुळे मच्छरांच्या लार्वाच्या वाढीची शक्यता कमी होते.
कधी कधी कूलरमधून विचित्र गंध येऊ लागतो. याचे कारण पाण्यातील सूक्ष्मजीव आणि गंदगी असू शकते. फिटकरीमध्ये हलके अँटीसेप्टिक गुणधर्म असतात, जे बॅक्टेरियाची संख्या कमी करण्यात मदत करतात, ज्यामुळे पाण्यातील गंध कमी होतो. पाणी स्वच्छ राहिल्यास कूलरचे पॅड अधिक काळ टिकतात आणि हवा ताजीतवानी वाटते.
विशेषज्ञांचे म्हणणे आहे की, फिटकरीचा वापर मर्यादित प्रमाणात करावा. जास्त फिटकरी टाकल्यास पाण्याची गुणवत्ता प्रभावित होऊ शकते. त्यामुळे, कूलरच्या मोठ्या टँकमध्ये फक्त एक छोटा तुकडा पुरेसा आहे. तसेच, काही दिवसांनी कूलरचे पाणी पूर्णपणे बदलणे आवश्यक आहे. टँक आणि पॅड्सची स्वच्छता देखील महत्त्वाची आहे, जेणेकरून बुरशी आणि गंदगी जमा होऊ नये.