दिल्ली, 7 मे: वारंवार थकवा, कमजोरी आणि रक्ताची कमी यांसारखे लक्षणे गंभीर रक्तविकाराचे संकेत असू शकतात. या लक्षणांना दुर्लक्ष करणे धोकादायक ठरू शकते. थैलेसीमिया हा एक आनुवंशिक रक्तविकार आहे, ज्याची वेळेत ओळख आणि जागरूकता अत्यंत आवश्यक आहे. दरवर्षी 8 मे रोजी विश्व थैलेसीमिया दिवस साजरा केला जातो.
या दिवशी थैलेसीमिया रोगाबद्दल जागरूकता वाढवणे, रुग्णांना सहाय्य करणे आणि त्यांच्या दैनंदिन संघर्षांना मान्यता देणे हे उद्दिष्ट आहे. राष्ट्रीय आरोग्य मिशन (एनएचएम) नुसार, थैलेसीमिया शरीरात आवश्यक प्रमाणात हीमोग्लोबिन तयार करू शकत नाही, ज्यामुळे व्यक्तीला सतत रक्ताची कमी, थकवा आणि कमजोरीचा सामना करावा लागतो.
थैलेसीमिया मुख्यतः दोन प्रकारचा असतो – थैलेसीमिया माइनर, ज्यामध्ये व्यक्ती रोगाचा वाहक असतो, परंतु सामान्य जीवन जगू शकतो. याचे लक्षणे हलकी असू शकतात किंवा दिसतही नाहीत. दुसरीकडे, थैलेसीमिया मेजर हा गंभीर प्रकार आहे, ज्यामध्ये रुग्णाला वारंवार रक्त हस्तांतरणाची आवश्यकता असते. नियमित वैद्यकीय देखभाल, औषधे आणि विशेष उपचारांशिवाय जीवन कठीण होते.
विश्व थैलेसीमिया दिवसाचा मुख्य उद्देश तरुणांना विवाहाच्या आधी थैलेसीमिया चाचणी करण्यासाठी प्रेरित करणे आहे. जर दोन्ही भागीदार थैलेसीमिया माइनरचे वाहक असतील, तर त्यांच्या मुलाला थैलेसीमिया मेजर होण्याची शक्यता वाढते. वेळेत चाचणी करून या समस्येवर नियंत्रण ठेवता येऊ शकते.
तज्ञांनी सांगितले आहे की थकवा, कमजोरी, पिवळी त्वचा, भूक कमी होणे किंवा वारंवार आजारी पडणे यांसारखी लक्षणे दिसल्यास तात्काळ डॉक्टरांकडे जावे. योग्य माहिती आणि जागरूकतेद्वारे थैलेसीमियाच्या परिणाम आणि गुंतागुंत कमी करता येऊ शकते.
थैलेसीमिया मेजरच्या रुग्णांना नियमित रक्त हस्तांतरणाची आवश्यकता असते, त्यामुळे स्वेच्छिक रक्तदानाला प्रोत्साहन देणे या दिवसाचे एक महत्त्वाचे उद्दिष्ट आहे. एक युनिट रक्त अनेक रुग्णांचे जीवन वाचवू शकते. जागरूकता हीच उपाय आहे.
थैलेसीमिया पूर्णपणे बरा होऊ शकत नाही, परंतु योग्य वेळी ओळख, नियमित उपचार आणि योग्य काळजी घेतल्यास रुग्ण सामान्य जीवन जगू शकतात. आरोग्य तज्ञांचे म्हणणे आहे की कुटुंबांनी, विशेषतः विवाहयोग्य वयाच्या तरुणांना, या रोगाबद्दल माहिती असणे आवश्यक आहे.
–