नवी दिल्ली, 10 मे: आजच्या ताणतणावपूर्ण जीवनशैलीत लोक झटपट तयार होणाऱ्या आहाराकडे आकर्षित होत आहेत. हे आहार आरोग्यास हानिकारक असले तरीही, लोक त्यांचा वापर करतात. तथापि, निसर्गात पोषणयुक्त अनेक फळे आणि भाज्या उपलब्ध आहेत, ज्यांचा सेवन आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरतो. त्यातले एक म्हणजे लसोड़ा किंवा गोंदी, ज्याला ‘इंडियन चेरी’ असेही म्हणतात.
बिहारच्या वन आणि पर्यावरण विभागाने याच्या अनेक आरोग्य लाभांबद्दल माहिती दिली आहे. लसोड़ा एक जलद वाढणारा पर्णपाती वृक्ष आहे, जो साधारणतः 10 ते 20 मीटर उंच वाढतो. याचे वैज्ञानिक नाव कॉर्डिया डाइकोटोमा आहे. याच्या फळांमध्ये, पानांमध्ये आणि बियामध्ये औषधीय गुण आहेत. या फळात प्रोटीन, फायबर, कॅल्शियम, फॉस्फोरस, जिंक आणि लोह यांसारखे आवश्यक पोषक तत्व प्रचुर प्रमाणात असतात.
बिहार वन विभागानुसार, लसोड़ा आरोग्यासाठीच नाही तर पर्यावरणासाठीही महत्त्वाचा आहे. हा वृक्ष मध्यम आकाराचा असून सहजपणे उगवला जातो.
पकलेले लसोड़े गोड असतात, जे खाण्यात चविष्ट लागतात, तर कच्च्या फळांचा गूदा गोंद म्हणून वापरला जातो. ग्रामीण भागात याची भाजी बनवली जाते आणि स्वादिष्ट लोणचाही तयार केला जातो. याच्या सेवनामुळे आरोग्याला होणारे फायदे लक्षात घेतल्यास, यामध्ये भरपूर फायबर असल्यामुळे पचनसंस्थेला बळकटी मिळते आणि कब्जाची समस्या कमी होते. लोहाच्या चांगल्या प्रमाणामुळे रक्ताची कमतरता (अॅनिमिया) दूर करण्यास मदत होते.
कॅल्शियम आणि फॉस्फोरस हाडांना मजबूत बनवतात. यामध्ये असलेले अँटीऑक्सिडंट्स शरीराला फ्री रेडिकल्सपासून वाचवतात आणि रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवतात. लसोडाच्या पानांचा आणि बियांचा वापर आयुर्वेदातही केला जातो.
उन्हाळ्यात लसोड़ा सहज उपलब्ध होतो. याला ताजे खाता येते किंवा लोणचं, चटणी आणि भाजी म्हणून वापरता येते. तज्ञांच्या मते, नियमितपणे याचे सेवन केल्याने शरीराला नैसर्गिक पोषण मिळते.