नवी दिल्ली, 3 मे: भारतीय अंतरिक्ष संघाने रविवारी सांगितले की ‘मिशन दृष्टि’चा यशस्वी प्रक्षेपण भारताच्या खासगी अंतरिक्ष क्षेत्रातील सुधारणा दर्शवतो. हा प्रक्षेपण भारताच्या प्रत्येक हंगामात पृथ्वीवरून अंतरिक्षातून निरीक्षण करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचा पाऊल आहे.
उद्योग संघटनेचे महासंचालक लेफ्टिनेंट जनरल एके भट्ट (सेवानिवृत्त) म्हणाले की, या यशाने भारताच्या पृथ्वी निरीक्षणाच्या दृष्टिकोनात महत्त्वपूर्ण बदल दर्शविला आहे आणि खासगी अंतरिक्ष इकोसिस्टमच्या वाढत्या परिपक्वतेवर प्रकाश टाकला आहे.
त्यांनी पुढे सांगितले की, हा मिशन दर्शवतो की खासगी कंपन्या आता राष्ट्रीय सुरक्षा आणि आपत्ती निवारणासाठी आवश्यक तंत्रज्ञान विकसित करण्यात सक्षम आहेत. ‘मिशन दृष्टि’ अंतर्गत गॅलेक्सीआयच्या पहिल्या उपग्रहाचा यशस्वी प्रक्षेपण, जो एक भारतीय खासगी कंपनीने तयार केलेला सर्वात मोठा उपग्रह आहे, हा बदल दर्शवतो.
भट्ट यांनी सांगितले, “हा प्रक्षेपण भारताच्या खासगी अंतरिक्ष क्षेत्रातील सुधारणा दर्शवतो आणि लहान प्रमाणावर चाचणी घेऊन राष्ट्रीय सुरक्षा आणि आपत्ती निवारणासाठी महत्त्वपूर्ण संप्रभु, सर्व-मौसम निरीक्षण क्षमतांकडे जाण्याचा संकेत देतो.”
बेंगलुरूस्थित स्टार्टअप गॅलेक्सीआयने आपल्या पहिल्या वाणिज्यिक उपग्रह ‘मिशन दृष्टि’चा यशस्वी प्रक्षेपण केल्यानंतर हा विधान करण्यात आले. हा उपग्रह जगातील पहिला ऑप्टोसार उपग्रह मानला जात आहे.
हा प्रक्षेपण पृथ्वी निरीक्षण तंत्रज्ञानामध्ये महत्त्वपूर्ण प्रगतीचे प्रतीक आहे आणि जागतिक अंतरिक्ष क्षेत्रात भारताच्या वाढत्या क्षमतांना बळकट करतो.
सुमारे 190 किलोग्राम वजनाचा ‘मिशन दृष्टि’ भारतात खासगीपणे विकसित केलेला सर्वात मोठा पृथ्वी निरीक्षण उपग्रह आहे.
हा जगातील पहिला उपग्रह आहे, जो इलेक्ट्रो-ऑप्टिकल (ईओ) आणि सिंथेटिक एपर्चर रडार (एसएआर) सेन्सर एकाच प्लॅटफॉर्ममध्ये एकत्रित करतो, ज्यामुळे दिवस आणि रात्री, सर्व हवामान परिस्थितीत इमेजिंग शक्य होते.
तांत्रिक यशावर प्रकाश टाकताना भट्ट म्हणाले की, ऑप्टोसारच्या व्यावसायीकरणासह, गॅलेक्सीआयने ती उपलब्धी साधली आहे जी काहीच जागतिक कंपन्यांनी साधली आहे. सतत, सर्व हवामानात माहिती मिळवण्यासाठी ऑप्टिकल आणि रडार क्षमतांचे निर्बाध एकीकरण करण्यात सक्षम आहे. याची विशेषता फक्त तंत्रज्ञानात नाही, तर अंतरिक्ष अर्थव्यवस्थेत मूल्य निश्चित करणाऱ्या पुढील अनुप्रयोगांवर याचा व्यापक प्रभाव आहे. विशेषतः पृथ्वी निरीक्षणात, जिथे वेळेवर आणि निर्णय घेण्यायोग्य माहिती अत्यंत महत्त्वाची आहे.
–
ओपी/एबीएम