दिल्ली, 3 एप्रिल: आजकाल आयुर्वेदाबद्दल अनेक चुकीच्या समजुती पसरल्या आहेत, ज्यामुळे लोक त्याच्या खऱ्या फायद्यांपासून दूर राहतात. भारत सरकारच्या आयुष मंत्रालयानुसार, आयुर्वेद योग्य प्रकारे समजून घेतल्यास आरोग्यासाठी अत्यंत लाभदायक ठरू शकतो.
आयुर्वेद फक्त जुन्या आजारांसाठी आहे, हा एक मिथक आहे. मंत्रालयानुसार, हे खरे नाही. आयुर्वेद तीव्र (एक्यूट) आणि पुरातन (क्रॉनिक) दोन्ही प्रकारच्या समस्यांमध्ये मदत करतो. तो फक्त आजाराचा उपचार करत नाही, तर आजार होण्यापूर्वीच त्याची प्रतिबंधक भूमिका बजावतो. योग्य वेळेत आयुर्वेदिक उपचार घेतल्यास अनेक लहान-मोठ्या आरोग्य समस्यांपासून वाचता येऊ शकते.
आयुर्वेदाबद्दल आणखी एक मिथक म्हणजे घरगुती उपायच आयुर्वेद आहेत. तज्ञांचे म्हणणे आहे की, घरगुती उपाय आयुर्वेदाचा एक लहान भाग आहेत. खरा आयुर्वेद तज्ञाने दिलेल्या उपचारांवर, जडी-बुटींच्या योग्य मिश्रणावर, पंचकर्म, आहार-विहार आणि जीवनशैलीतील बदलांवर आधारित असतो. योग्य तज्ञाची सल्ला न घेतल्यास चुकीचे उपाय हानिकारक ठरू शकतात, त्यामुळे योग्य आयुर्वेदिक चिकित्सकाची मदत घेणे आवश्यक आहे. मंत्रालयाने सांगितले आहे की, आयुर्वेदाला फक्त औषध म्हणून नाही, तर संपूर्ण जीवनशैलीचा भाग बनवायला हवे. संतुलित आहार, नियमित व्यायाम, योग, प्राणायाम आणि पुरेशी झोप आयुर्वेदाचे मूलभूत तत्त्व आहेत.
तज्ञांचे म्हणणे आहे की, आयुर्वेद खूप हळू कार्य करतो, हे एक मिथक आहे. ही एक सामान्य चुकीची धारणा आहे. आयुर्वेद योग्य निदान आणि तज्ञाच्या देखरेखीत प्रभावीपणे कार्य करतो आणि स्थायी लाभ देतो. आयुर्वेद आजाराच्या मूळ कारणावर लक्ष केंद्रित करतो, त्यामुळे कधी कधी वेळ लागतो.
आयुर्वेद शरीरातील तीन दोष, वात, पित्त आणि कफ यांचे संतुलन राखून आरोग्य टिकवून ठेवतो. तो फक्त शारीरिक आरोग्यावरच नाही, तर मानसिक आणि भावनिक आरोग्यावरही काम करतो. चुकीच्या समजुतींना दूर करून, जर आयुर्वेदाला योग्य प्रकारे स्वीकारले तर अनेक आजारांपासून वाचता येऊ शकते. तज्ञांचे मत आहे की, आयुर्वेद समजून घेऊन आणि तज्ञाच्या सल्ल्यानुसार स्वीकारावा.