ढाका, ८ मे: बांग्लादेशात खसऱ्याचा प्रकोप वाढत आहे. देशभरात खसऱ्याची तपासणी करणारी एकमेव प्रयोगशाळा, मोहखाली स्थित सार्वजनिक आरोग्य संस्थेच्या प्रयोगशाळेत टेस्टिंग किट्सची गंभीर कमतरता आहे. आवश्यक खरेदीमध्ये विलंबामुळे परिस्थिती अधिक गंभीर झाली आहे.
रिपोर्टनुसार, नवीन किट्स वेळेवर न आल्यास ११ मे नंतर देशभरात खसऱ्याची तपासणी थांबू शकते. यामुळे किती लोक संक्रमित आहेत हे जाणून घेणे कठीण होईल.
बांग्लादेशी दैनिक ‘ढाका ट्रिब्यून’च्या माहितीनुसार, ही प्रयोगशाळा दररोज सुमारे ३०० सॅम्पल्सची तपासणी करते. अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, जर टेस्टिंगची गती अशीच राहिली आणि नवीन किट्स मिळाल्या नाहीत, तर परिस्थिती लवकरच हाताबाहेर जाऊ शकते.
विशेषज्ञांचे म्हणणे आहे की खसऱ्याचा प्रकोप चिंताजनक पातळीवर पोहोचला आहे. त्यांचा विश्वास आहे की जर याला अधिकृतपणे महामारी घोषित केले, तर उपचारासाठी समान व्यवस्था लागू होईल आणि आरोग्यकर्मचाऱ्यांना अधिक प्रभावीपणे तैनात केले जाईल.
तसेच, अधिक तपासणीमुळे संक्रमित व्यक्तींची लवकर ओळख होईल, त्यांना वेगळे ठेवून संक्रमण पसरवण्यापासून रोखता येईल आणि वेळेत उपचार मिळवता येतील.
इंस्टीट्यूटच्या सूत्रांच्या माहितीनुसार, ‘ढाका ट्रिब्यून’ने सांगितले की खसऱ्याच्या टेस्टिंग किट्स जागतिक आरोग्य संघटना (डब्ल्यूएचओ) पुरवते. एक किट सुमारे ९० लोकांची तपासणी करू शकते. किट्सच्या कमतरतेमुळे टेस्टिंग वाढवणे शक्य होत नाही आणि अनेक सॅम्पल्स तपासणीसाठी थांबले आहेत.
सोमवारी प्रयोगशाळेत फक्त सात टेस्टिंग किट्स शिल्लक होत्या, पण पुढील दोन दिवसांत तो स्टॉकही संपुष्टात येणार आहे.
वायरोलॉजिस्ट महबूबा जमील म्हणाल्या, “सध्याची संख्या सांगणे कठीण आहे, पण किट्स खूप वेगाने संपत आहेत. आम्ही डब्ल्यूएचओला याबाबत माहिती दिली आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की नवीन किट्स येण्यासाठी एक ते दीड आठवडा लागेल. तोपर्यंत आम्हाला उर्वरित किट्सनेच काम करावे लागेल.”
इंस्टीट्यूटचे संचालक मोमिनुर रहमान यांनीही किट्सच्या कमतरतेवर चिंता व्यक्त केली. त्यांनी सांगितले की, “सुमारे एक महिन्यांपूर्वी डब्ल्यूएचओला किट्ससाठी विनंती पाठवली होती, पण अद्याप पुरवठा मिळालेला नाही. आशा आहे की १५ मेपर्यंत किट्स मिळतील. सध्या शिल्लक किट्सनेच टेस्टिंग सुरू आहे.”
दरम्यान, डॉक्टरांनी चेतावणी दिली आहे की उपचारात विलंब झाल्यास मुलांमध्ये श्वास घेण्यात अडचण, शरीरात ऑक्सिजनची कमतरता, मेंदूतील सूज, दीर्घकाळ दस्त आणि दौरे यासारख्या गंभीर समस्या वाढत आहेत. यामुळे मृत्यूचा धोका वाढू शकतो.
पब्लिक हेल्थ एक्सपर्ट मुश्ताक हुसैन म्हणाले, “जेव्हा हे स्पष्ट झाले की खसऱ्याची स्थिती गंभीर आहे, तेव्हा पब्लिक हेल्थ इमरजन्सी घोषित करणे आवश्यक होते. यामुळे उपचाराची सुविधा सुधारली असती आणि लोकांमध्ये जागरूकता वाढली असती.”
त्यांनी तात्काळ मोठ्या प्रमाणावर लसीकरण मोहीम सुरू करण्याची, उपजिल्हा स्तरावर उपचाराची सुविधा वाढवण्याची आणि ऑक्सिजनसह आवश्यक वैद्यकीय उपकरणांची पुरेशी व्यवस्था करण्याची गरज असल्याचे सांगितले. किट्सपेक्षा लसीकरण अधिक महत्त्वाचे आहे. किट्सचे काम फक्त रुग्णांची संख्या ओळखणे आहे, पण संक्रमण थांबवण्यासाठी लस सर्वात प्रभावी असते.
बांग्लादेशात खसऱ्याच्या या प्रकोपात आतापर्यंत ३०० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे. विशेषज्ञांचे म्हणणे आहे की, वेळेत उपाययोजना न केल्यास संक्रमण वेगाने पसरू शकते, कारण एक संक्रमित व्यक्ती १६ ते १८ लोकांपर्यंत रोग पसरवू शकते.