दिल्ली, 7 एप्रिल: आजच्या डिजिटल युगात सोशल मीडिया आपल्या जीवनाचा महत्त्वाचा भाग बनला आहे. मात्र, याचा अति वापर आरोग्यास हानिकारक ठरू शकतो. तज्ञांच्या मते, सोशल मीडियावर जास्त वेळ घालवल्याने मानसिक आरोग्यावर नकारात्मक परिणाम होतो. त्यामुळे यावर नियंत्रण ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे.
नेशनल हेल्थ मिशनच्या माहितीनुसार, स्क्रीनवर जास्त वेळ घालवल्याने विचारशक्ती कमी होते आणि वास्तविक जगापासून दूर जातो. यामुळे एकाग्रतेत कमी, चिडचिडेपणा, एकाकीपणा आणि कुटुंबीय संबंधांमध्ये ताण वाढतो. अनेक लोक सोशल मीडियाच्या व्यसनाचा शिकार होत आहेत, ज्यामुळे त्यांची दिनचर्या आणि मानसिक शांती दोन्ही प्रभावित होत आहेत.
सोशल मीडियाच्या सततच्या नोटिफिकेशन्स, लाइक्स आणि कमेंट्सच्या इच्छेमुळे व्यक्ती सतत ऑनलाइन राहण्यास भाग पाडला जातो. यामुळे झोपेची कमतरता, ताण आणि उदासी यासारख्या समस्या वाढतात. तरुण पिढीत ही समस्या अधिक प्रमाणात दिसून येत आहे. त्यामुळे डिजिटल वेळेवर नियंत्रण ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे. आरोग्य तज्ञ काही उपाय सुचवतात, जे प्रभावी ठरू शकतात.
आरोग्य तज्ञांचे म्हणणे आहे की संतुलित डिजिटल जीवन जगणे आवश्यक आहे. सोशल मीडियाचा वापर माहिती आणि संबंधांसाठी करा, पण याला आपल्या जीवनाचा केंद्रबिंदू बनवू नका. जर तुम्हाला वाटत असेल की सोशल मीडिया तुमच्या दिनचर्येला आणि मानसिक आरोग्यावर परिणाम करत आहे, तर तात्काळ तुमच्या वापरावर नियंत्रण ठेवा आणि आवश्यक असल्यास तज्ञाची मदत घ्या.
1. वेळेची मर्यादा ठरवा: रोज सोशल मीडियासाठी फक्त 30-45 मिनिटे ठरवा.
2. डिजिटल डिटॉक्स: दररोज किमान 4-5 तास स्क्रीनपासून दूर राहा. सकाळी आणि रात्री फोन दूर ठेवा.
3. नोटिफिकेशन्स बंद करा: अनावश्यक नोटिफिकेशन्स बंद करा, ज्यामुळे बारंबार फोन चेक करण्याची सवय लागणार नाही.
4. ऑफलाइन क्रियाकलाप करा: पुस्तक वाचा, व्यायाम करा, कुटुंबासोबत वेळ घालवा आणि छंद पूर्ण करा.
5. स्क्रीन टाइम अॅप्सचा वापर करा: फोनमध्ये उपलब्ध स्क्रीन टाइम ट्रॅकर अॅप्सचा वापर करून तुमच्या वापरावर लक्ष ठेवा.
6. झोपेची काळजी घ्या: झोपण्यापूर्वी किमान 1 तास सोशल मीडिया बंद करा किंवा मोबाइल दूर ठेवा.
7. कुटुंबासोबत नियम बनवा: घरात ‘नो फोन डिनर’ किंवा ‘फॅमिली टाइम’ सारखे नियम लागू करा.
–