दिल्ली, 14 एप्रिल: औषधीय शोधात आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस (एआय) महत्त्वाची भूमिका निभावणार आहे. यामुळे सटीक औषधांचा शोध घेण्यात आणि नवोन्मेषी आरोग्य सेवा प्रणाली तयार करण्यात मदत होईल, असे तज्ञांनी सांगितले.
फार्मा क्षेत्रातील नेत्यांनी विद्यमान प्रणालींच्या फक्त डिजिटलीकरणाऐवजी प्रक्रियांचे पुनर्परिभाषण करण्यावर जोर दिला. एआयच्या व्यापक स्वीकारासाठी मजबूत डेटा आणि तंत्रज्ञानाच्या आधाराचे महत्त्व वाढत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
‘इंडिया फार्मा 2026’ या कार्यक्रमाच्या पहिल्या दिवशी चार महत्त्वाचे पूर्ण सत्र झाले. यामध्ये धोरणकर्ते, उद्योग नेते, नियामक आणि तंत्रज्ञान तज्ञ भारताच्या फार्मास्युटिकल आणि लाइफ सायन्स इकोसिस्टमच्या भविष्याची रूपरेषा तयार करण्यासाठी एकत्र आले.
उद्घाटन सत्रात नीतिगत उद्देश आणि जमीनीवरील कार्यान्वयन यामध्ये असलेल्या अंतरावर प्रकाश टाकण्यात आला. औषधीय विभागाचे सचिव मनोज जोशी यांनी उद्योग-नेतृत्व असलेल्या मॉडेल्स, सरकारी प्रयोगशाळा नेटवर्क मजबूत करण्याचे महत्त्व आणि नियामक मॉडेल्स युरोपियन प्रणालींनुसार तयार करण्यावर जोर दिला.
स्वास्थ्य संशोधन विभागाचे सचिव राजीव बहल यांनी सांगितले की, मागील काही वर्षांत संशोधन निधीत मोठी वाढ झाली आहे, तरीही देशाला भारत-आधारित संशोधन आणि विकास मॉडेलची आवश्यकता आहे, ज्यामध्ये नवोन्मेषकांमध्ये बाजाराचा विश्वास असावा आणि उद्योग व शिक्षण क्षेत्रातील विश्वास वाढावा.
रसायन आणि उर्वरक मंत्रालयानुसार, उद्योग नेत्यांनी संशोधन-आधारित उपक्रमांना प्रोत्साहन देण्यासाठी उद्यम पूंजी आणि सह-वित्तपोषण तंत्रे वाढवण्याची आवश्यकता व्यक्त केली. तसेच, प्रारंभिक चरणातील शोधांना जागतिक उपायांमध्ये बदलण्यासाठी एकीकृत पारिस्थितिकी तंत्राचे महत्त्व अधोरेखित केले.
दुसऱ्या सत्रात एक पूर्वानुमानित, कुशल आणि जागतिक स्तरावर संरेखित नियामक ढांचा तयार करण्यावर लक्ष केंद्रित केले गेले. भारताचे औषध नियंत्रक जनरल डॉ. राजीव सिंह रघुवंशी यांनी उत्तरदायी नियामक प्रणालींचा आकार देण्यासाठी हितधारकांच्या सल्ल्याचे महत्त्व स्पष्ट केले.
तिसऱ्या पूर्ण सत्रात फार्मास्युटिकल मूल्य साखळीत एआयच्या परिवर्तनकारी क्षमतेचा अभ्यास करण्यात आला. चौथ्या सत्रात जागतिक अनुबंध संशोधन, विकास आणि उत्पादन संघटनांमध्ये भारताची वाढती भूमिका यावर लक्ष केंद्रित केले गेले.
पॅनेलने सांगितले की, भारताचा सीआरडीएमओ उद्योग, ज्याचे वर्तमान मूल्य सुमारे 8 अब्ज डॉलर आहे, 10-12 टक्के दराने वाढत आहे, जो मजबूत जागतिक आउटसोर्सिंग मागणी दर्शवतो.
–